โดย ผู้จัดการออนไลน์

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย          วันจันทร์ที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2545

เทศกาลเบียร์การ์เด้นปี 2545 ที่เริ่มตั้งแต่พฤศจิกายน ยังไม่ค่อยคึกคักมากนัก แม้ปีนี้ จะมีปัจจัยสนับสนุนด้านกำลังซื้อในตลาดที่ค่อนข้างสูง เป็นผลจากภาวะเศรษฐกิจของไทย ที่ขยายตัวประมาณร้อยละ 4-5 เมื่อเทียบปีที่ผ่านมา

ทำให้ธุรกิจการค้าและการลงทุนต่างๆ ผลดำเนินงานดี และจ่ายโบนัสให้พนักงาน ทั้งภาคเอกชน รวมทั้งหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ ประมาณไม่ต่ำกว่า 1-2 เดือน ขณะเดียวกันผลจากอัตราดอกเบี้ยลดลง จูงใจประชาชนใช้จ่ายมากขึ้น นอกจากนี้ จำนวนนักท่องเที่ยวต่างประเทศช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี ยังเข้ามามาก

ปัจจัยดังกล่าว ล้วนเป็นผลดีต่อตลาดเบียร์การ์เด้นทั้งสิ้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสภาพอากาศช่วงที่จัดเทศกาลเบียร์การ์เด้น ไม่หนาวเย็นอย่างที่คาด อีกทั้งยังมีฝนตกลงมาค่อนข้างบ่อย โดยเฉพาะช่วงเย็น ซึ่งนับเป็นอุปสรรคต่อลานเบียร์พอสมควร

แต่น่าสังเกตว่า ช่วงตั้งแต่กลางธันวาคมถึงมกราคม สถานการณ์เบียร์การ์เด้น น่าจะคึกคักอีกครั้ง เนื่องจากอุณหภูมิจะเริ่มเย็นลงเป็นลำดับ รวมทั้งปริมาณฝนที่ตก ก็น้อยลงเช่นกัน

ขณะเดียวกัน ช่วงเวลาดังกล่าว มีเทศกาลสำคัญเหมาะแก่การเฉลิมฉลองหลายงาน อาทิ เทศกาลคริสต์มาส ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ประการสำคัญ ช่วงเวลาดังกล่าว ธุรกิจบริษัทห้างร้านต่างๆ รวมทั้งหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ จะเริ่มทยอยจ่ายโบนัสประจำปี

ทำให้เกิดการจับจ่ายใช้สอย ซื้อสินค้า และเพื่อความบันเทิงเพิ่มขึ้น ผู้ประกอบการเบียร์การ์เด้น ควรเร่งจัดกิจกรรมการตลาด อาทิ โฆษณาประชาสัมพันธ์มากขึ้น เพื่อรองรับกำลังซื้อค่อนข้างสูงช่วงดังกล่าว

เทศกาลเบียร์การ์เด้นในไทย ส่วนใหญ่จะเริ่มช่วงพฤศจิกายน และสิ้นสุดช่วงมกราคม ซึ่งเป็นช่วงไม่มีฝน อากาศเริ่มเข้าสู่หน้าหนาว เหมาะกับการดื่มแอลกอฮอล์ที่ช่วยสร้างความอบอุ่นให้ร่างกาย

ถือเป็นเวลาช่วงสั้นๆ ที่ผู้ประกอบการเบียร์ต่างๆ จะกระตุ้นยอดจำหน่ายเบียร์ปลายปีให้สูงขึ้น ปี 2545 จากการพิจารณา ปัจจัยแวดล้อมหลายประการค่อนข้างเอื้อการเติบโตตลาดเบียร์การ์เด้น รายละเอียดดังนี้

กำลังซื้อประชาชนสูง ปี 2545 ภาวะการค้า การลงทุน ส่งออก รวมทั้งการบริโภคภายในประเทศ ตัวดีขึ้นเมือเทียบปี 2544 ส่งผลอัตราขยายตัวเศรษฐกิจสูงถึงประมาณร้อยละ 4-5

ผลจากปัจจัยดังกล่าว ทำให้ผลดำเนินงานธุรกิจ บริษัทห้างร้านต่างๆ ส่วนใหญ่ดีขึ้น เห็นได้จากผลดำเนินงานบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ช่วง 9 เดือนแรกปี 2545 (364 บริษัท จากทั้งหมด 394 บริษัท) กำไรสุทธิ 147,935 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 10 เทียบช่วงเดียวกันปีก่อน

ผลดำเนินงานที่ดีดังกล่าว ส่งผลผู้ประกอบการจำนวนมาก เตรียมประกาศจ่ายเงินโบนัสให้พนักงาน อาทิ ธนาคารพาณิชย์หลายแห่ง มีโครงการจ่ายโบนัสพนักงานประมาณ 1-2 เดือน นอกจากนี้ ผลจากอัตราดอกเบี้ยสถาบันการเงินที่ลดลง ทำให้ภาระผ่อนชำระลูกหนี้เงินกู้ลดลง

โดยเฉพาะกลุ่มที่กู้เพื่อซื้อบ้าน ซึ่งย้ายแหล่งเงินกู้ไปสถาบันการเงินที่คิดดอกเบี้ยต่ำกว่า (รีไฟแนนซ์) ปัจจัยดังกล่าว ส่งผลกำลังซื้อประชาชนมากขึ้น

จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น แม้ว่าตุลาคมเกิดเหตุการณ์ระเบิดแหล่งท่องเที่ยวบนเกาะบาหลีของอินโดนีเซีย แต่คาดว่า เหตุการณ์ดังกล่าวจะส่งผลกระทบการท่องเที่ยวของไทยไม่มากนัก

คาดว่าช่วงไตรมาสสุดท้ายปี 2545 นักท่องเที่ยวต่างประเทศจะสูงถึงประมาณ 2.7 ล้านคน เฉลี่ยประมาณ 9 แสนคนต่อเดือน ซึ่งนักท่องเที่ยวแต่ละคน ค่าใช้จ่ายอาหารและเครื่องดื่มเฉลี่ยประมาณ 587 บาทต่อคนต่อวัน เฉลี่ยวันพักนักท่องเที่ยวคนละ 8 วัน

ฉะนั้น ช่วงพฤศจิกายนถึงธันวาคม ซึ่งเป็นช่วงจัดเทศกาลเบียร์การ์เด้น นักท่องเที่ยวต่างประเทศ จะมีค่าใช้จ่ายอาหารและเครื่องดื่มสูงถึงประมาณ 8,400 ล้านบาท ซึ่งลูกค้าชาวต่างประเทศ เป็นกลุ่มที่มีศักยภาพสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการเบียร์การ์เด้นอีกทาง นอกจากกลุ่มลูกค้าชาวไทย

ความหลากหลายผลิตภัณฑ์ เทศกาลเบียร์การ์เด้นปีนี้ มีสิ่งพิเศษกว่าปีก่อนๆ นั่นคือ สินค้าเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หลายประเภท ทั้งสุราผสมพร้อมดื่ม (Ready to Drink-RTD) และสุราแช่พื้นเมืองจังหวัดต่างๆ อาทิ สาโท ต่างสนใจร่วมงานเทศกาลเบียร์การ์เด้นกันคึกคัก

การที่ปีนี้ มีผู้ประกอบการเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ประเภทอื่นๆ นอกจากเบียร์ ถือเป็นสิ่งที่ดี ที่จะกระตุ้นเทศกาลเบียร์การ์เด้นคึกคักขึ้น เนื่องจากผู้บริโภคมีทางเลือกเครื่องดื่มหลากหลาย

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีปัจจัยหลายประการส่งผลดีตลาดเบียร์การ์เด้นพอสมควร โดยเฉพาะกำลังซื้อดีขึ้นกว่าปีที่ผ่านมา แต่น่าสังเกตว่า ตลาดเบียร์การ์เด้นปี 2545 ที่เริ่มต้นตั้งแต่พฤศจิกายน ยังไม่ค่อยคึกคักมากนัก เป็นผลเนื่องจากปัจจัยหลายประการ รายละเอียดสรุปได้ดังนี้

สภาพอากาศไม่เอื้อ การที่ไทยประสบภาวะน้ำท่วมขังเป็นเวลานาน ทำให้หลายฝ่ายคาดว่าจะส่งผลสภาพอากาศของไทยช่วงฤดูหนาวปี 2545 ตั้งแต่พฤศจิกายนเป็นต้นไป จะหนาวเย็นกว่าทุกปี ซึ่งจะส่งผลดีตลาดเบียร์การ์เด้น ทำให้ผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม คาดการณ์ดังกล่าวคลาดเคลื่อนจากความจริงพอสมควร

นอกจากสภาพอากาศจะไม่หนาวเย็น ยังมีอากาศร้อนอบอ้าว และฝนตกช่วงค่ำตั้งแต่พฤศจิกายนต่อเนื่องถึงต้นธันวาคม ซึ่งเป็นเวลาที่มีผู้ใช้บริการเบียร์การ์เด้นค่อนข้างมาก

ส่งผลช่วงต้นเทศกาลเบียร์การ์เด้น ผู้มาใช้บริการไม่คึกคักเท่าที่ควร โดยเฉพาะเทศกาลเบียร์การ์เด้นในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ซึ่งเป็นตลาดใหญ่เบียร์การ์เด้น เนื่องจากลานเบียร์ส่วนใหญ่จะจัดพื้นที่โล่งแจ้ง

เพื่อให้ผู้ใช้บริการได้รับลมหนาว บรรยากาศโปร่งสบาย เมื่อฝนตกลงมามาก ผู้ใช้บริการกลุ่มที่เลิกจากการทำงาน หรือเลิกจากการเรียน จึงเดินทางกลับบ้าน แทนที่จะแวะลานเบียร์

คู่แข่งเพิ่มขึ้น ปัจจุบันการจัดลานเบียร์การ์เด้นมีอุปสรรคการทำตลาดมากขึ้น เพราะคู่แข่งเข้ามาแย่งตลาดพอสมควร โดยเฉพาะธุรกิจประเภท “บริวผับ (Brewpup)” หรือร้านอาหารที่มีโรงงานเบียร์ขนาดเล็กผลิตเบียร์สดจำหน่ายให้ลูกค้าใช้บริการ ซึ่งบรรยากาศให้บริการคล้ายเทศกาลเบียร์การ์เด้นที่จัดช่วงปลายปี

แต่บริวผับจะให้บริการได้ตลอดทั้งปี อีกทั้งการให้บริการบริวผับ ยังถูกกระทบจากปัญหาฝนฟ้าอากาศน้อยกว่าลานเบียร์การ์เด้น ทำให้ลูกค้าบางส่วน ใช้บริการบริวผับมากขึ้น

การโฆษณาประชาสัมพันธ์ น่าสังเกตว่า ที่ผ่านมา ผู้ผลิตและจำหน่ายเบียร์ที่จัดเทศกาลเบียร์การ์เด้น มักจะคาดหวังสร้างภาพลักษณ์สินค้า รวมทั้งความภักดีสินค้า (Brand Loyalty) ระยะยาว มากกว่าผลด้านยอดจำหน่าย ประกอบกับเทศกาลเบียร์การ์เด้นเป็นที่รู้จักของประชาชนทั่วไปว่า จะจัดเวลาใดและสถานที่ใด

ส่งผลให้การใช้งบประมาณโฆษณาประชาสัมพันธ์ผู้ประกอบการไม่มากนัก ทำให้เทศกาลเบียร์การ์เด้นดูเหมือนไม่คึกคักเท่าที่ควร

ช่วงเวลาที่เหลือเทศกาลเบียร์การ์เด้นต่อจากนี้ไป ซึ่งอยู่ในช่วงตั้งแต่กลางธันวาคม 2545-มกราคม 2546 ผู้ประกอบการเบียร์การ์เด้นจำเป็นต้องเร่งหามาตรการต่างๆ กระตุ้นตลาดให้คึกคักมากขึ้น เนื่องจากเป็นช่วงที่ประชาชนทั่วไป ต่างเฉลิมฉลองเทศกาลต่างๆ ทั้งคริสต์มาส ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่

ประกอบกับสภาพอากาศที่น่าจะเริ่มหนาวเย็นลงเป็นลำดับ ขณะที่ปริมาณฝนตกลงมา น่าจะเบาบางลง ซึ่งจะทำให้บรรยากาศดื่มเบียร์เคล้าเสียงเพลงลานเบียร์การ์เด้นมีรสชาติยิ่งขึ้น

ประการสำคัญ ช่วงเวลาดังกล่าว กำลังซื้อประชาชนจะค่อนข้างสูง เนื่องจากธุรกิจบริษัทห้างร้าน รวมทั้งหน่วยงานรัฐวิสาหกิจต่างๆ จะเริ่มทยอยจ่ายเงินโบนัสประจำปีให้พนักงาน

ปีนี้ สภาพเศรษฐกิจขยายตัวดี ทำให้หลายๆ บริษัทจ่ายเงินโบนัสให้พนักงานดีขึ้นตาม อาทิ กลุ่มธนาคารพาณิชย์ มีแผนจะจ่ายโบนัสปีนี้ประมาณ 1-2 เดือน ขณะที่อีกหลายๆ ธุรกิจ รวมถึงหน่วยงานรัฐวิสาหกิจต่างๆ ที่มีกำไร มีแผนจ่ายโบนัสให้พนักงานเช่นกัน

ช่วงเวลาที่จะจ่ายโบนัส จะเป็นช่วงธันวาคม 2545-มกราคม 2546 ส่วนใหญ่พนักงานบริษัทเอกชนและรัฐวิสาหกิจต่างๆ ถือเป็นกลุ่มลูกค้ารายสำคัญตลาดเบียร์การ์เด้น การจับจ่ายใช้สอยช่วงนี้ จึงค่อนข้างคล่องตัวพอสมควร

ช่วงต่อจากนี้ไป คือตั้งแต่กลางธันวาคม 2545-มกราคม 2546 ผู้ประกอบการเบียร์การ์เด้นควรเพิ่มกิจกรรมการตลาดมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการโฆษณาประชาสัมพันธ์ จัดกิจกรรมการตลาดแปลกใหม่ เพื่อสร้างสีสัน ดึงดูดความสนใจผู้ใช้บริการ และสร้างความแตกต่างระหว่างลานเบียร์การ์เด้นกับธุรกิจบริวผับ (Brewpup)

ขณะเดียวกัน หากเป็นไปได้ ผู้ประกอบการที่จัดลานเบียร์การ์เด้นบางแห่ง ที่จัดกลางแจ้ง อาจกางเต้นต์หรือผ้าใบ เพื่อกันฝน จะช่วยดึงดูดผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้น เนื่องจากช่วงที่มีฝนตก มักเกิดปัญหาน้ำท่วม และการจราจรติดขัด

ประชาชนบางส่วนที่กำลังอยู่ในช่วงเดินทางกลับบ้าน อาจตัดสินใจแวะใช้บริการเบียร์การ์เด้น เพื่อรอให้สภาพอากาศ และการจราจร ดีขึ้น แม้การกางเต้นต์หรือผ้าใบดังกล่าว จะทำให้เสียบรรยากาศเทศกาลเบียร์การ์เด้น ที่ส่วนใหญ่จะจัดกลางแจ้งบ้าง แต่ยังดีกว่าบรรยากาศดี แต่ผู้ใช้บริการน้อย เพราะติดปัญหาฝนตก