โดย ผู้จัดการออนไลน์

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย              วันพุธที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2545

ช่วง 11 เดือนแรกปี 2545 ดัชนีหุ้นไทยแกว่งตัวผันผวน แต่โดยภาพรวมยังปรับขึ้นได้ ณ สิ้น พ.ย. ดัชนีหุ้นไทยปิด 364.90 จุด เพิ่มขึ้น 20.09% จาก 303.85 จุด สิ้นปี 2544 อย่างไรก็ตาม ผลตอบแทนดังกล่าว ลดลงมากจากที่เคยขึ้นไปปิดสูงสุด 426.45 จุด 13 มิ.ย. ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 40.3% เมื่อเทียบกับระดับสิ้นปี 2544

ส่วนมูลค่าซื้อขาย ช่วง 11 เดือนแรกปีนี้ 1.97 ล้านล้านบาท หรือเฉลี่ย 8.68 พันล้านบาทต่อวัน เพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ยปี 2544 ที่ 6.4 พันล้านบาทต่อวัน นักลงทุนต่างชาติซื้อสุทธิ 1.68 หมื่นล้านบาท เทียบกับขายสุทธิ 6.5 พันล้านบาททั้งปี 2544

แม้ช่วง 11 เดือนแรกปีนี้ นักลงทุนต่างชาติยังซื้อสุทธิ แต่เมื่อพิจารณาในรายละเอียด นักลงทุนต่างชาติขายสุทธิต่อเนื่องตั้งแต่ มิ.ย. ส่งผลยอดการขายสุทธิช่วง มิ.ย. ถึงสิ้น พ.ย. รวม 1.50 หมื่นล้านบาท

จากที่ซื้อสุทธิต่อเนื่องช่วง 5 เดือนแรกปีนี้ 3.17 หมื่นล้านบาท การขายสุทธิของนักลงทุนต่างชาติ สะท้อนให้เห็นมุมมอง และการคาดการณ์นักลงทุนต่างชาติเชิงลบ เกี่ยวกับปัจจัยพื้นฐาน และแนวโน้มเศรษฐกิจไทยช่วงหน้า

ส่วนอัตราผลตอบแทน เมื่อเทียบตลาดภูมิภาคอื่นๆ สิ้น พ.ย. ตลาดหุ้นไทยผลตอบแทนเมื่อเทียบสิ้นปี 2544 สูงสุดในภูมิภาคที่ 20.09% รองลงมา ตลาดเกาหลีใต้ ผลตอบแทน 4.48% ขณะที่ตลาดหุ้นอื่นๆ ผลตอบแทนเป็นลบ ตลาดสหรัฐ ดัชนี DJIA และ NASDAQ ผลตอบแทน -11.23% และ –24.18% ตามลำดับ

เมื่อพิจารณารายกลุ่ม สิ้น พ.ย. หุ้นกลุ่มของใช้ในครัวเรือนให้ผลตอบแทนสูงสุด 105.59% เทียบผลตอบแทนตลาด 20.09% รองลงมา เป็นหุ้นกลุ่มวัสดุตกแต่งและก่อสร้าง และหุ้นกลุ่มเครื่องมือและเครื่องจักร ผลตอบแทน 104.23% และ 103.71% ตามลำดับ

หุ้น 6 กลุ่มที่ซื้อขายมาก คือ ธนาคาร ไฟแนนซ์ พลังงาน ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ สื่อสาร และพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ พบว่า กลุ่มพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และกลุ่มไฟแนนซ์ ผลตอบแทนสูงกว่าตลาดรวมที่ 82.84% และ 29.83% ตามลำดับ

รองลงมาเป็นกลุ่มพลังงาน กลุ่มชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และธนาคาร ผลตอบแทนต่ำกว่าตลาดฯ ที่ 11.43% 4.80% และ 3.50% ตามลำดับ หุ้นกลุ่มสื่อสาร ผลตอบแทนเป็นลบ 20.63% ตามลำดับ

แม้โดยภาพรวม ตลาดหุ้นไทยยังให้ผลตอบแทนเป็นบวกเมื่อเทียบสิ้นปี 2544 อย่างไรก็ตาม การที่ดัชนีหุ้นไทยเคลื่อนไหวขาลงต่อเนื่อง ตั้งแต่ช่วงกลาง มิ.ย. ทำให้เกิดคำถามแนวโน้มหุ้นไทยปี 2546

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยจึงเสนอข้อสรุปปัจจัยที่มีผลกระทบตลาดหุ้นไทยช่วงที่ผ่านมา และข้อวิเคราะห์ปัจจัยที่จะมีผลกระทบตลาดฯ ปี 46 ต่อไปนี้

ปัจจัยที่มีผลกระทบการเคลื่อนไหวหุ้นไทยช่วงที่ผ่านมา

พิจารณาการเคลื่อนไหวภาพรวม ปี 2545 ดัชนีอยู่ในช่วงขาขึ้นช่วงครึ่งแรกของปี กลับมาอยู่ขาลงตั้งแต่กลาง มิ.ย. จนถึงปัจจุบัน จุดสูงสุด 426.45 จุดวันที่ 13 มิ.ย.

ปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อการเคลื่อนไหวหุ้นไทยช่วง 11 เดือนแรกปี 2545 สรุปดังนี้

ช่วง ปัจจัยที่เป็นแรงผลักดัน

1. ตั้งแต่ต้นปีจนถึงกลาง มิ.ย. ขาขึ้น

ปัจจัยบวก – กำหนดค่าคอมมิชชั่นคงที่ 0.25% มีผลบังคับใช้ 14 ม.ค. ทำให้เก็งกำไรหุ้นกลุ่มหลักทรัพย์ต่อเนื่อง

- ลดดอกเบี้ยอาร์/พี 14 วันของธนาคารแห่งประเทศไทย 22 ม.ค. จาก 2.25% เหลือ 2.% ทำให้เกิดแรงเก็งกำไรหุ้นกลุ่มธนาคาร ไฟแนนซ์ และอสังหาริมทรัพย์

– สิ้นสุดการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีช่วงปลาย พ.ค. ซึ่งผลลงมติไม่มีผลกระทบเสถียรภาพรัฐบาล

– แนวโน้มฟื้นตัวเศรษฐกิจไทยที่อาจมากกว่าที่คาด โดยดัชนีการผลิต บริโภค, และการลงทุน แสดงอัตราการขยายตัวที่ดี

– อัตราดอกเบี้ยต่ำ

– ราคาน้ำมันเริ่มมีเสถียรภาพ เริ่มลดลงช่วงตั้งแต่ต้น เม.ย. ถึงกลาง มิ.ย.

– ผลประกอบการบริษัทจดทะเบียนดีขึ้น ไตรมาส 1/45 กำไรบริษัทจดทะเบียนโดยรวมเพิ่มขึ้น 309%

ปัจจัยลบ

– กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการรัฐแคลิฟอร์เนีย หรือแคลเปอร์ส (The California Public Employee Retirement System: Calpers) กองทุนบำเหน็จบำนาญรายใหญ่ที่สุดของสหรัฐ ประกาศขายสินทรัพย์ในฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย, และไทย 20 ก.พ. เนื่องจากเห็นว่าประเทศเหล่านี้ ไม่เข้าเกณฑ์มาตรฐานใหม่การลงทุนในตลาดฯ เกิดใหม่

– ราคาน้ำมันตลาดโลกปรับขึ้นช่วงกลาง ม.ค. ถึง มี.ค

2. ตั้งแต่กลาง มิ.ย. ถึงปัจจุบัน ขาลง

ปัจจัยบวก

– ผลประกอบการไตรมาส 3/45 ดี กำไรบริษัทจดทะเบียนโดยรวมเพิ่มขึ้น 49% เทียบไตรมาสเดียวกันปีก่อนหน้า ส่วนกำไรไตรมาส 2/45 แทบไม่เปลี่ยนแปลงจากไตรมาส 2/44

– จีดีพีไตรมาส 1/45 และ 2/45 ขยายตัว 3.9% และ 5.1% เทียบไตรมาสเดียวกันปีก่อนหน้า

– สถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ สแตนดาร์ด แอนด์ พัวร์ (S&P) ปรับเนวโน้มประเทศไทยเป็น “เชิงบวก“ จากเดิม “มีเสถียรภาพ” (20 ส.ค.)

– ปรับเพิ่มคาดการณ์ขยายตัวเศรษฐกิจไทยจากฟิทช์ เรทติ้งส์ เป็น 4.25% จากเดิม 3.25% (กลาง ก.ย.)

– ปรับเพิ่มอันดับความน่าเชื่อถือ 4 ธนาคารพาณิชย์ไทยจากฟิทช์ เรทติ้งส์ (กลาง ต.ค.)

– ลดดอกเบี้ยธนาคารพาณิชย์ ทำให้เกิดแรงเก็งกำไรหุ้นกลุ่มอสังหาริมทรัพย์และไฟแนนซ์ (21-25 ต.ค.)

– ปรับเพิ่มแนวโน้มเครดิตสถาบันการเงินไทย 4 แห่ง รวมทั้งแนวโน้มอุตสาหกรรมธนาคารไทย อยู่ที่ระดับ “มีเสถียรภาพ“ จากเดิม “เชิงลบ“ S&P (7 พ.ย.)

– ปรับลดดอกเบี้ยระยะสั้นเฟด 0.50% อยู่ที่ 1.25% 6 พ.ย. ต่ำสุดในรอบ 41 ปี ทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทยลดดอกเบี้ยตลาดซื้อคืน 14 วันลงมาที่ 1.75% 19 พ.ย.

ปัจจัยลบ

– การปรับลงตลาดหุ้นสหรัฐ เป็นปัจจัยหลัก เป็นผลจากความกังวลว่า การฟื้นตัวเศรษฐกิจสหรัฐอาจไม่แข็งแกร่ง และรวดเร็ว ดังคาด จากการที่ตัวเลขเศรษฐกิจต่างๆ ยังให้สัญญาณขัดแย้งกัน

ตลาดยังได้รับผลกระทบความวิตกความน่าเชื่อถือมาตรฐานการทำบัญชี และการเปิดเผยข้อมูลบริษัทจดทะเบียน, ความกังวลการก่อการร้าย ที่อาจเกิดขึ้น ทั้งในสหรัฐและภูมิภาคเอเชีย หลังการวางระเบิดในบาหลีและฟิลิปปินส์ ตลอดจนสถานการณ์ระหว่างสหรัฐและอิรัก และแนวโน้มผลประกอบการบริษัทจดทะเบียนซบเซา ปัจจัยลบเหล่านี้ ส่งผลให้ค่าดอลลาร์อ่อนตัวด้วย

– ราคาน้ำมันปรับขึ้นตั้งแต่กลาง มิ.ย. จนถึงปลาย ก.ย. จากสถานการณ์ตะวันออกกลาง

– ข่าวตรวจสอบโบรกเกอร์ กรณีลดค่านายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ (5 ส.ค.) ทำให้ดัชนีปรับลงต่ำสุดรอบ 4 เดือน

แนวโน้มตลาดหุ้นไทยและปัจจัยที่จะมีผลกระทบปี 2546

 ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเห็นว่า ปัจจัยหลักที่จะมีผลต่อการเคลื่อนไหวดัชนีหุ้นไทยปี 46 จะได้แก่ สถานการณ์สงครามระหว่างสหรัฐและอิรัก จะมีผลต่อภาวะเศรษฐกิจสหรัฐและการเคลื่อนไหวตลาดหุ้นสหรัฐ

 แบ่งการวิเคราะห์เป็น 2 กรณี คือ

 กรณีที่ 1 เป็นกรณีเกิดสงครามช่วงครึ่งแรกปี 2546 แต่ยุติเร็ว โดยสหรัฐได้รับชัยชนะ สงครามที่เกิดขึ้น จะไม่ขยายวงกว้างยังประเทศผู้ผลิตน้ำมันอื่นๆ ในตะวันออกกลาง จะทำให้ราคาน้ำมันดิบลดลงเมื่อสงครามสิ้นสุด และ

 กรณีที่ 2 กรณีไม่เกิดสงคราม

 กรณีเกิดสงคราม ภาวะสงคราม จะทำให้ราคาน้ำมันพุ่งสูง ขณะที่จะบั่นทอนความเชื่อมั่นผู้บริโภคสหรัฐ อาจทำให้เศรษฐกิจสหรัฐชะลอ ส่งผลกระทบบรรยากาศการลงทุนตลาดหุ้นสหรัฐ ต่อเนื่องถึงเศรษฐกิจไทย และตลาดหุ้นไทย ในที่สุด

 อาจผ่านทางการเคลื่อนย้ายเงินทุนระหว่างประเทศ หรือผ่านกลไกการค้า กล่าวคือ ประมาณ 1 ใน 3 ชาวอเมริกัน เป็นผู้ลงทุนตลาดหุ้น ซึ่งเมื่อตลาดหุ้นสหรัฐปรับลง จะมีผลต่อความมั่งคั่ง (wealth) ผู้บริโภค ทำให้ใช้จ่ายน้อยลง จะส่งผลลบภาคส่งออกของไทย

 ปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น อาจทำให้ตลาดหุ้นไทยปี 2546 ผันผวนได้ โดยเฉพาะช่วงระหว่างสงคราม

 แม้สงครามที่อาจเกิดขึ้น จะยุติได้โดยเร็ว โดยสหรัฐได้รับชัยชนะดังที่หลายฝ่ายคาด จะทำให้เศรษฐกิจสหรัฐเริ่มฟื้นตัวได้ โดยเฉพาะช่วงครึ่งหลังปี 2546 ซึ่งจะมีผลดีการฟื้นตัวเศรษฐกิจไทย และการซื้อขายในตลาดหุ้น

 แต่ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเห็นว่า การสิ้นสุดสงคราม ไม่ได้หมายความว่า ความไม่แน่นอนจะจบ นอกจากอาจมีเรื่องตั้งรัฐบาลใหม่ในอิรัก อาจยังมีการตอบโต้จากกลุ่มที่ไม่เห็นด้วยกับสหรัฐ ซึ่งอาจทำให้สหรัฐและประเทศอื่นๆ รวมถึงไทย ยังมีความเสี่ยงการก่อวินาศกรรม หรือก่อการร้ายต่อไป

 นั่นคือ เป็นไปได้ที่สถานการณ์จะซับซ้อนมากขึ้น หมายความว่า การฟื้นตัวเศรษฐกิจและภาวะการลงทุน ยังมีปัจจัยเสี่ยง (downside risk) ซึ่งเพิ่มความเป็นไปได้ที่ตลาดหุ้นปี 2546 อาจยังผันผวน

 การที่ไทยอาจถูกมองว่า มีความเสี่ยงจากการก่อการร้ายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาจมีผลกระทบรายได้ท่องเที่ยวของไทย ซึ่งสัดส่วนประมาณ 6% ของจีดีพี ซึ่งจะเป็นผลเสียการฟื้นตัวเศรษฐกิจไทย

 จากวิเคราะห์ข้างต้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่า กรณีเกิดสงคราม ตลาดหุ้นไทยอาจปรับลงช่วงไตรมาส 1 ต่อเนื่องถึงไตรมาส 2 หากสงครามสิ้นสุดลงภายในครึ่งแรกของปี ดังคาด ตลาดหุ้นอาจปรับขึ้นได้ไตรมาส 3

 อย่างไรก็ตาม คาดว่าตลาดฯ อาจชะลอช่วงไตรมาส 4 อาจเริ่มมีการตอบโต้จากฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับสหรัฐ อาจทำให้มีการก่อการร้ายอีก รวมถึงอาจมีความวิตกรอบใหม่ การก่อการร้าย ทั้งในสหรัฐและภูมิภาคอื่น เนื่องจากอยู่ในช่วงครบรอบ 2 ปีก่อวินาศกรรม 11 ก.ย. 2544

 ความซับซ้อนของสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น อาจทำให้บรรยากาศการลงทุนซบเซา คาดว่าดัชนีหุ้นไทยปี 2546 กรณีสงคราม อาจมีแนวรับและแนวต้าน 300 และ 410 จุด ตามลำดับ

 กรณีไม่มีสงคราม คาดว่าเศรษฐกิจสหรัฐอาจเริ่มฟื้นตัวได้ อาจทำให้บรรยากาศการลงทุนตลาดหุ้นสหรัฐและตลาดหุ้นไทย กลับมาแจ่มใสได้ อย่างไรก็ตาม ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเห็นว่า การไม่เกิดสงคราม ไม่ได้หมายความว่า การฟื้นตัวเศรษฐกิจสหรัฐจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

 เนื่องจากเมื่อพิจารณาตัวเลขเศรษฐกิจต่างๆ ของสหรัฐ ยังสะท้อนภาวะเศรษฐกิจอ่อนแอ เช่น ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภค Conference Board ต.ค. ลดต่ำสุดในรอบ 9 ปี แม้ปรับตัวขึ้นได้ พ.ย. แต่น้อยกว่าที่นักวิเคราะห์คาด

 ยอดค้าปลีกลดลง ตัวเลขจีดีพีขยายตัวน้อยกว่าคาด ไตรมาส 2/45 ขยายตัว 3.1% น้อยกว่าที่ตลาดคาดที่ 3.6% ตัวเลขผู้ขอรับสวัสดิการว่างงาน ที่ยังไม่มีแนวโน้มลดลงชัดเจน และภาพการผลิตที่ยังผันผวน เป็นต้น

 แม้จะไม่มีสงคราม แต่สหรัฐอาจยังคงอยู่ภายใต้ความเสี่ยงชะลอตัวเศรษฐกิจ นอกจากนี้ แม้ธนาคารกลางสหรัฐลดดอกเบี้ย 0.50% 6 พ.ย.เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ ทำให้อัตราดอกเบี้ย Fed Fund Rate ลงไปอยู่ระดับต่ำสุดรอบ 41 ปีที่ 1.25%

 แต่ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเห็นว่า การที่ผลกระทบการลดดอกเบี้ยต่อการใช้จ่าย อาจต้องใช้เวลาซึ่งหลายฝ่ายคาดว่าประมาณ 6 เดือน จากสาเหตุ เช่น ผู้มีเงินฝากในบัญชีเงินฝากประจำ ยังต้องรอจนครบกำหนดที่จะถอนเงินได้

 การลดดอกเบี้ยของเฟด อาจยังไม่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้มาก โดยเฉพาะช่วงครึ่งแรกปี 2546 โดยอาจมีผลมากกว่าช่วงครึ่งหลัง ภาวะดังกล่าว อาจทำให้การเคลื่อนไหวตลาดหุ้นสหรัฐ และตลาดหุ้นไทย ยังผันผวนได้

 อย่างไรก็ตาม หากการลดดอกเบี้ยส่งผลชัดเจนมากขึ้นช่วงหลังของปี หากการฟื้นตัวเศรษฐกิจสหรัฐมีเสถียรภาพมากขึ้น บรรยากาศการลงทุนอาจดีขึ้นได้

 แม้ตลาดหุ้นไทยอาจปรับขึ้นได้ช่วงหลังปี 2546 กรณีไม่มีสงคราม อย่างไรก็ตาม ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเห็นว่า การปรับขึ้นดังกล่าว อาจยังมีข้อจำกัด สาเหตุหนึ่ง จะมาจากการที่การฟื้นตัวเศรษฐกิจสหรัฐ อาจยังต้องใช้เวลา ดังกล่าวข้างต้น

 ประกอบกับการที่อัตราขยายตัวเศรษฐกิจไทยปี 2546 อาจชะลอจากปี 2545 ซึ่งคาดว่าจะขยายตัว 4% ปี 2546 เมื่อเทียบประมาณการณ์ 4.7% ปี 2545 สาเหตุจากการลดรายจ่ายภาครัฐ จะมีผลกระทบการใช้จ่ายภาคเอกชน เนื่องจากจะทำให้การจ้างงานลดลง ทำให้รายได้ประชาชนที่จะเกิดขึ้นต่อเนื่อง ลดลงด้วย

 ส่วนการใช้จ่ายภาคเอกชน การที่การอุปโภคบริโภคภาคเอกชน และการลงทุนภาคเอกชน ขยายตัวระดับสูงช่วงปี 2545 อาจทำให้การใช้จ่ายเอกชนปี 2546 ขยายตัวอัตราชะลอได้ เนื่องจากต้องเทียบกับฐานที่สูงปี 2545

 การที่การใช้จ่ายภาคเอกชนสัดส่วนกว่า 50% ของจีดีพี จะเป็นปัจจัยหลักผลักดันเศรษฐกิจปี 2546 เนื่องจากบทบาทภาครัฐลดลง ภาคส่งออกยังขึ้นกับการฟื้นตัวเศรษฐกิจสหรัฐ การขยายตัวที่ชะลอลงของการใช้จ่ายเอกชน อาจทำให้การขยายตัวเศรษฐกิจโดยรวมชะลอด้วย

 การขยายตัวเศรษฐกิจ ที่อาจชะลอนี้ จะสะท้อนในราคาหุ้นระยะยาว เมื่อประกอบกับการที่การฟื้นตัวเศรษฐกิจสหรัฐ อาจยังต้องใช้เวลา อาจทำให้การปรับขึ้นดัชนีหุ้นปี 2546 กรณีไม่เกิดสงคราม เป็นไปลักษณะค่อยเป็นค่อยไป ยังคงผันผวนระยะสั้น

 จากวิเคราะห์ข้างต้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่า กรณีไม่มีสงคราม ช่วงไตรมาสแรกปี 2546 นักลงทุนอาจยังคงระมัดระวัง อาจทำให้ดัชนีหุ้นเคลื่อนไหวช่วงแคบ แต่ตลาดฯ อาจปรับขึ้นได้ไตรมาส 2 และ 3 หลังจากความไม่แน่นอนเริ่มคลี่คลาย

 อย่างไรก็ตาม คาดว่าตลาดฯ อาจชะลอช่วงไตรมาส 4 โดยอาจเป็นผลจากความวิตกรอบใหม่การก่อการร้าย ทั้งในสหรัฐและภูมิภาคอื่น เนื่องจากอยู่ในช่วงครบรอบ 2 ปีการก่อวินาศกรรม 11 ก.ย. 2544 คาดว่าดัชนีหุ้นไทยปี 2546 กรณีไม่มีสงคราม อาจมีแนวรับและแนวต้าน 340 และ 450 จุด ตามลำดับ

การคาดการณ์การเคลื่อนไหวดัชนีหุ้นไทยปี 2546 กรณีเกิดสงครามและไม่มีสงคราม