ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2545

นิตยสารไทมส์วิเคราะห์ รากเหง้าปัญหาเศรษฐกิจญี่ปุ่นมาจากประสิทธิ ผลการผลิตติด 1 ใน10 ประเทศอุต สาหกรรมที่ต่ำสุดทั่วโลก การปฏิรูปโครงสร้างและการเปิดเสรีเป็นทางออกแก้ไขปัญหาระยะยาว

จากกรณีที่ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมาเงินเยนอ่อนค่าลงอย่างรวดเร็วจากประมาณ 123 เยน/ดอลลาร์สหรัฐขยับลงมาที่ประมาณกว่า 125 เยน (ถึงวันที่ 5 ธ.ค.) หลังจากนายฮารุฮิโกะ คูโรดะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังฝ่ายกิจการต่างประเทศให้สัมภาษณ์ว่า เงินเยน ณ เวลานี้อยู่ระหว่างการปรับตัวลงอยู่ในระดับที่ไม่เร็วเกินไป โดยตลาดมองว่าเป็นความปรารถนาของรัฐบาลญี่ปุ่นให้เงินเยนอ่อนค่าลง เพื่อส่งสินค้าออกได้มากขึ้นตลอดจนเพิ่มรายได้ของบริษัทญี่ปุ่นในต่างประเทศเมื่อแปลงเป็นเงินเยน นักเศรษฐศาสตร์ส่วนใหญ่มองว่าเป็นมาตรการแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจที่ไม่ตรงจุดและถูกต้อง

ทั้งนี้ นิตยสารไทมส์เป็นหนึ่งในจำนวนสื่อที่ระบุถึงหนทางแก้ไขปัญหาเรื้อรังทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่นไว้ในบทวิเคราะห์ล่าสุดว่า ท่ามกลางปัญหาทางเศรษฐกิจที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญอยู่ไม่ว่าจะเป็นหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้จำนวนมหาศาล การขาดดุลงบประมาณที่สูงคิดเป็นสัดส่วนถึง 130% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ ปัญหาเงินฝืดที่กำลังส่งผลให้กำไรของภาคเอกชนลดต่ำลง และภาวะตลาดหุ้นโตเกียวที่ตกต่ำใกล้ระดับเกือบต่ำสุดนับจากปี 1983 ปัญหาพื้นฐานที่เป็นต้นเหตุของอาการเจ็บป่วยทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่นคือ ประเทศขนาดเศรษฐกิจใหญ่อันดับ 2 ของโลกแห่งนี้เป็นหนึ่งในจำนวนประเทศที่มีอัตราผลผลิตของแรงงานต่ำที่สุดในหมู่ประเทศอุตสาหกรรมทั่วโลก

นิตยสารไทมส์ระบุว่า แม้ในภาพรวมอุตสาห กรรมส่งออกของญี่ปุ่นจะสามารถครองตลาดและแข่งขันในตลาดโลกได้ อาทิ อุตสาหกรรมรถยนต์และเครื่องใช้ไฟฟ้า แต่อุตสาหกรรมภายในประเทศ เช่น การก่อสร้าง การค้าปลีก การเกษตร การรักษาพยาบาล และการบริการทางการเงินล้วนแล้วแต่ไม่สดใส เนื่องมาจากการไร้ซึ่งการแข่งขันโดยได้รับการปกป้องและอุดหนุนจากภาครัฐ อันส่งผลให้บรรดาผู้ผลิตและผู้ให้บริการแทบไม่มีการปรับตัวตามความเปลี่ยนแปลง

นิตยสารไทมส์อ้างผลวิจัยของ Japan Productivity Center for Socio-Economic Development ว่า แรงงานชาวญี่ปุ่นมีประสิทธิภาพ ในการผลิตต่ำกว่าอเมริกันถึง 40% ขณะที่ต่ำกว่าฝรั่งเศส 20% เยอรมนี 11% ที่น่าอายคือ ต่ำกว่าอิตาลีและสเปนด้วย ดังนั้นหากญี่ปุ่นยังไม่เริ่มแก้ไขปัญหาประสิทธิภาพในการผลิตต่ำ ปัญหาดังกล่าวจะทวีความรุนแรงและทำให้จำนวนผู้ว่างงานสูงมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งประชากรชาวญี่ปุ่นสูงอายุจะมีอัตราส่วนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า

สำหรับหนทางแก้ไขปัญหานิตยสารไทมส์ระบุในตอนท้ายบทวิเคราะห์ว่า การเพิ่มประสิทธิภาพ ในการผลิตของแรงงานญี่ปุ่นสามารถทำได้ด้วยการผ่อนคลายความเข้มงวดในการอนุญาตให้ชาวต่างชาติเข้ามาทำงาน ขยายเวลาการเกษียณอายุออกไปอีกจาก 60 ปี พร้อมทั้งให้แรงงานหญิงทำงานอาชีพมากขึ้น ที่สำคัญที่สุดญี่ปุ่นต้องปฏิรูปโครงสร้างของประเทศให้มีการแข่งขันกันมากขึ้นเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการผลิต แม้ระยะแรกอาจเจอกับผลกระทบระยะสั้นรวมถึง การล้มละลาย และอัตราการว่างงานเพิ่มขึ้นก็ตาม แต่หลังจากนั้นเมื่อการแข่งขันสูงขึ้น ราคาสินค้าที่ลดต่ำลงจะกระตุ้นให้เกิดการบริโภคมากขึ้น และการจ้างงานก็จะเพิ่มจำนวนมากขึ้น