ชาญวิทย์ เกษตรศิริ กรุงเทพธุรกิจ วันพฤหัสบดีที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2551

เมื่อหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ปี พ.ศ. 2489 กว่าครึ่งศตวรรษมาแล้ว ในขณะที่สังคมไทยกำลังค้นหาให้ได้มาซึ่งระบอบ " ประชาธิปไตย " นั้น ฯพณฯ ปรีดี พนมยงค์ ซึ่งในตอนนั้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีได้กล่าวปราศรัยในวันปิดประชุมสภา เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม ด้วยคำเตือนเรื่อง " ประชาธิปไตย " กับ " อนาธิปไตย " ไว้ดังนี้

" ระบอบประชาธิปไตยนั้น เราหมายถึงประชาธิปไตย อันมีระเบียบตามกฎหมายและศีลธรรม และความซื่อสัตย์สุจริต ไม่ใช่ประชาธิปไตยอันไม่มีระเบียบ หรือประชาธิปไตยที่ไร้ศีลธรรม เช่น การใช้สิทธิเสรีภาพอันมีแต่จะให้เกิดความปั่นป่วน ความไม่สงบเรียบร้อย ความเสื่อมศีลธรรม ระบอบชนิดนี้เรียกว่าอนาธิปไตย หาใช่ประชาธิปไตยไม่ ขอให้ระวัง อย่าปนประชาธิปไตยกับอนาธิปไตย "

ท่านปรีดี กล่าวต่อไปอีกว่า " ข้าพเจ้าไม่พึงประสงค์ที่จะให้มีระบอบเผด็จการในประเทศไทย ในการนี้ก็จำเป็นต้องป้องกัน หรือขัดขวางมิให้มีอนาธิปไตย อันเป็นทางที่ระบอบเผด็จการจะอ้างได้ ข้าพเจ้าเชื่อว่าถ้าเราช่วยกันประคองใช้ให้ระบอบประชาธิปไตยนี้ ได้เป็นไปตามระเบียบเรียบร้อย .... ระบอบเผด็จการย่อมมีขึ้นไม่ได้ "

ท่านปรีดีกล่าวอย่างน่าสนใจต่อไปอีกว่า " การใช้สิทธิตามระบอบประชาธิปไตย ต้องทำโดยความบริสุทธิ์ใจ มุ่งหวังผลส่วนรวมจริงๆ ไม่ใช่มุ่งหวังส่วนตัว หรือมีความอิจฉาริษยากันเป็นมูลฐาน เนื่องมาจากความเห็นแก่ตัว (เอ็กโกอีสม์) "

แล้วท่านปรีดี ก็เข้าสู่ไคลแมกซ์ของคำปราศรัยด้วยการกล่าวว่า " โดยมีอุดมคติซื่อสัตย์ต่อองค์พระมหากษัตริย์ ข้าพเจ้าเคารพในความซื่อสัตย์ ซึ่งมีตัวอย่างอยู่มากหลายที่ผู้ซื่อสัตย์เหล่านี้ได้ร่วมกิจการรับใช้ชาติกับข้าพเจ้า... แต่ผู้ซึ่งแสดงว่าซื่อสัตย์ต่อองค์พระมหากษัตริย์ในภายนอก ส่วนภายในหวังผลส่วนตน หรือมูลสืบเนื่องมาแต่ความไม่พอใจเป็นส่วนตัวเช่นนี้แล้ว ก็เกรงว่าผู้นั้นก็อาจหันเหไปได้ สุดแต่ว่าตนจะได้รับประโยชน์ส่วนตนอย่างไรมากกว่า "

ท่านปรีดี จบคำปราศรัยด้วยการฝากฝังไว้กับ ส.ส. ในสภาว่า " ข้าพเจ้าหวังว่าท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหลาย คงจะใช้สิทธิของท่านด้วยความบริสุทธิ์ใจ และอาศัยกฎหมายและศีลธรรมความสุจริตเป็นหลัก ไม่ช่วยกันส่งเสริมให้มีระบอบอนาธิปไตย

ข้าพเจ้าขอฝากความคิดไว้ต่อท่านผู้แทนราษฎรทั้งหลาย โดยเป็นห่วงถึงอนาคตของชาติ ข้าพเจ้าปรารถนาที่จะได้เห็นประเทศชาติ ปลอดจากระบอบเผด็จการ และปลอดจากระบอบอนาธิปไตย คงมีแต่ระบอบประชาธิปไตยอันพรั่งพร้อมไปด้วยสามัคคีธรรม

ระบอบประชาธิปไตยอันพรั่งพร้อมด้วยสามัคคีธรรมนี้เป็นวัตถุประสงค์ของคณะราษฎร ที่ขอพระราชทานรัฐธรรมนูญ และเป็นพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวที่พระราชทานรัฐธรรมนูญ "

ท่านปรีดีฝากฝังอะไรไว้มากมายกับ สส. ท่านปรีดีฝากไว้เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 ต่อมาอีก 2 วัน คือ วันที่ 9 พฤษภาคม ท่านปรีดี ก็ถวายรัฐธรรมนูญฉบับที่ 3 ให้ในหลวงอานันท์ รัชกาลที่ 8 ลงพระปรมาภิไธย แต่อีก 1 เดือนต่อมา คือ ในวันที่ 9 มิถุนายน ในหลวงอานันท์ ก็ต้องพระแสงปืนเสด็จสวรรคต

และแล้ววิกฤติทางการเมืองก็บังเกิดขึ้น ระบอบอำนาจนิยมและอนุรักษนิยม ดำเนินการใส่ร้ายป้ายสีว่า " ปรีดี ฆ่าในหลวง " ท่านปรีดีแสดงความรับผิดชอบด้วยการลาออกจากตำแหน่ง และหลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ก็ขึ้นเป็น นรม. แทน รัฐบาลหลวงธำรงฯ ถูกพรรคฝ่ายค้าน คือ ประชาธิปัตย์ (เจ้าเก่า) เปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจหลายวันหลายคืน และเมื่อล้มรัฐบาลด้วยวิถีทางประชาธิปไตยไม่ได้ นาย ควง อภัยวงศ์ หัวหน้าพรรคฯ ก็หันไปร่วมมือกับ " ระบอบทหาร " ที่นำโดยพลโทผิน ชุณหะวัณ ทำ " การรัฐประหาร " ยึดอำนาจเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2490

จากนั้น สยามประเทศ (ไทย) ของเรา ก็เข้าสู่ " ยุดมืดบอดทางการเมือง " กลายเป็น " ระบอบเผด็จการครึ่งใบ " อยู่ 10 ปีภายใต้ " ระบอบพิบูลสงคราม " ระหว่าง พ.ศ. 2491-2500 แล้วก็ต้องตกอยู่ภายใต้ " ระบอบเผด็จการเต็มใบ " ของ " ระบอบสฤษดิ์-ถนอม-ประภาส " อีก 15 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2501-2516 รวมแล้วกว่าจะถูกโค่นล้มไปเมื่อ "14 ตุลา " พ.ศ. 2516 ก็กินเวลาถึง 26 ปี

ท่านปรีดีของเราต้องกลายเป็น " พ่อกู นามระบือ ชื่อปรีดี แต่คนดี เมืองไทย ไม่ต้องการ " (เช่นเดียวกับ ดร. ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ฯลฯ) ท่านต้องลี้ภัยการเมือง ลี้ภัยจาก " อนาธิปไตย " และ " เผด็จการทหารและอนุรักษนิยม " ไปอยู่เมืองจีนถึง 21 ปี แล้วก็จะไปจบชีวิตลงที่ปารีสเมื่อปี พ.ศ. 2526

ครับ ท่านปรีดีและคำเตือนว่าด้วย " อนาธิปไตย " กับ " ประชาธิปไตย " ทำให้เราต้องคิดใคร่ครวญหนักต่อสถานการณ์ปัจจุบันของ " ระบอบ 5 พันธมิตร " กับกิจกรรม " ล้มรัฐบาลสมัคร " กับ " โค่นระบอบทักษิณ " เราจะแก้วิกฤติครั้งนี้ได้อย่างไร เราจะทำอย่างไรที่จะไม่ให้เกิด " อนาธิไตย " อันนำมาสู่ " ระบอบเผด็จการทหารและอนุรักษนิยม " หรือบานปลายไปจนเป็น " สงครามกลางเมือง " กลายเป็น " กลียุค "

หากเราสามารถจะตระหนักในคำเตือนล่วงหน้าก่อนเวลาของท่านปรีดีได้ ที่ท่านให้เรายึดมั่นใน " ประชาธิปไตย " ไม่นำไป " สับสน " หรือ " ปนเปื้อน " กับ " อนาธิปไตย " อันจะนำเราไปสู่ " ระบอบเผด็จการ " (ครึ่งใบ หรือเต็มใบ หรือ 30/70 ก็ตาม) เมื่อนั้นแหละ ที่บ้านเมืองของเราจะพอมีอนาคตกันบ้าง

หรือว่าทุกอย่างจะสายเกินแก้ไปแล้ว และ " พระอิศวรศิวะเทพ " ก็จะปรากฏกายเป็น " ศิวะนาฏราช " เหนือปราสาทเขาพระวิหารและปราสาทเขาพนมรุ้ง เพื่อทำลายล้างทุกสิ่งทุกอย่างให้สิ้นซาก แล้วให้ " พระนารายณ์วิษณุเทพ " บันดาลให้ดอกบัวผุดขึ้นมาจากพระนาภี เผย " องค์ท้าวมหาพรหม " ที่จะทรงสร้างโลกใหม่ ที่มี " สิทธิ เสรีภาพ และ ภราดรภาพ " มีความเป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริงเสียที