ผู้นำตามสั่ง Leader A La Carte : รศ.ดร. ศิริยุพา รุ่งเริงสุข  กรุงเทพธุรกิจ  วันจันทร์ที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2551

วันนี้ได้ฤกษ์งามยามดีแล้วค่ะ ที่จะเขียนถึง Prof.W.Chan Kim ที่ดิฉันและคณะนิสิตศศินทร์ ในหลักสูตรปริญญาโทด้านการบริหาร HRM ได้ไปสัมผัสตัวจริง เสียงจริงที่งานสัมมนา SHRM Global Conference & Exposition 2008 ที่นครบอสตัน

เมื่อเอ่ยนาม W.Chan Kim ขึ้นมา บรรดาหนอนหนังสือด้านการจัดการและนักบริหารสมัยใหม่คงต้องร้อง "อ๋อ!" กันทุกคน เพราะขณะนี้หนังสือ Blue Ocean Strategy : How to Create Uncontested Market Space and Make the Competition Irrelevant ที่ Prof.Kim เขียนร่วมกับ Prof.Ren?e Mauborgne นั้น กำลังขายดีเป็นเทน้ำเทท่าอยู่ในขณะนี้

W.Chan Kim คนตัวเล็ก เสียงดัง อารมณ์ดี

บรรยากาศของการสัมมนาในเช้าวันที่ Prof.Kim จะมาบรรยายนั้นคึกคักมาก หลายคนรวมทั้งชาวคณะศศินทร์รีบกระวีกระวาดไปจองที่นั่งก่อนการบรรยายถึงครึ่งชั่วโมง และเมื่อ Prof.Kim ปรากฏกายบนเวที เราก็ได้เห็นภาพของสุภาพบุรุษร่างเล็กบาง เสียงดังฟังชัดบรรยายเรื่องที่มาที่ไปของ Blue Ocean Strategy ว่าเป็นผลงานที่ทำร่วมกันกับ Prof.Mauborgne ซึ่งอดีตคือ ลูกศิษย์ของ Prof.Kim เอง

ดิฉันรู้สึกชื่นชมที่ Prof.Kim ยกย่องให้เกียรติอดีตลูกศิษย์มาก โดยท่านเล่าให้ฟังว่า Prof.Mauborgne นี้ เป็นสาวสวย (ซึ่งก็สวยจริงๆ เมื่อได้เห็นรูป) สมองดี มีความคิดสร้างสรรค์ "ในอดีตเธอเคยเป็นลูกศิษย์ของผม ผมเป็นคนสอนเธอ แต่ตอนนี้เธอเป็นอาจารย์แล้วและเป็นเพื่อนร่วมงานของผม ตอนนี้มีอะไรมากมายที่ผมได้เรียนรู้จากเธอ ที่สำคัญคือ...มีเพื่อนร่วมงานที่สวยแบบนี้มันเป็นความรู้สึกที่ดีจริงๆ ครับ!"

ก็สมแล้วที่ Prof.Kim จะได้รับยกย่องว่าเป็น 1 ใน 50 นักคิดที่มีอิทธิพลต่อแนวทางการดำเนินธุรกิจทั่วโลก จากการจัดอันดับ Thinkers 50 ทั้งนี้เพราะ Prof.Kim เชื่อในการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ไม่ใจแคบ ไม่ปิดกั้นตนเอง เพราะถ้าหากท่านมีอัตตา (Ego) สูง ท่านคงไม่รับฟังความคิดเห็นจากอดีตลูกศิษย์จนมาช่วยกันสร้าง Blue Ocean Strategy จนประสบความสำเร็จเช่นนี้

Blue Ocean Strategy Vs. Red Ocean Strategy

สำหรับท่านที่ยังไม่คุ้นเคยกับแนวคิด Blue Ocean Strategy ดิฉันขอนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับแนวคิดนี้โดยย่อว่า Blue Ocean Strategy คือ การมีความคิดสร้างสรรค์ คิดนอกกรอบ เป็นกลยุทธ์ธุรกิจที่มุ่งหาตลาดใหม่ๆ ที่คู่แข่งขันอื่นๆ มองไม่เห็นหรือนึกไม่ถึง

จากการสังเกตของ Prof.Kim และ Prof.Mauborgne พบว่านักบริหารโดยทั่วไปมักหมกมุ่นหัวปักหัวปำอยู่กับการสร้างกลยุทธ์ เพื่อต่อสู้กับคู่แข่งในตลาดเดิมๆ ซึ่งในตลาดเดิมๆ นั้นจะมีการแข่งขันรุนแรงมาก และมีหนทางเอาชนะเพื่อแย่งตลาดจากคู่แข่งได้ยาก หรือจะแทรกตัวเข้าไปในตลาด ซึ่งมีพื้นที่จำกัดก็ทำได้ยาก

การต่อสู้แข่งขันในตลาดเดิมที่มีโอกาสจำกัดนี้ ทำให้องค์กรธุรกิจต้องต่อสู้ประหัตประหารกันจนเลือดโชก ถ้าเปรียบตลาดเหมือนกับมหาสมุทร มหาสมุทรนี้ก็แดงฉานไปด้วยเลือด การใช้กลยุทธ์แบบนี้จึงถูกเรียกว่าเป็นกลยุทธ์ "Red Ocean Strategy"

ในขณะที่นักบริหารหรือองค์กรที่มีความคิดสร้างสรรค์ เช่น Starbucks' หรือวาทยกรเจ้าของวง Johann Strauss Orchestra เช่น Andr? Rieu (ที่ดิฉันเขียนถึงในสัปดาห์ที่แล้ว) ต่างก็ได้รับการยกย่องจาก Prof.Kim ว่าเป็นองค์กรและบุคคลที่เป็นตัวอย่างที่ดี ของการมีแนวคิดแบบ Blue Ocean Strategy

Starbucks' กับการใช้กลยุทธ์ Blue Ocean Strategy

Prof.Kim วิเคราะห์ว่าความสำเร็จของ Starbucks' ไม่ได้อยู่ที่การขายรสชาติของกาแฟที่หอมกรุ่นเข้มข้นเท่านั้น แต่อยู่ที่ "บรรยากาศ" (Atmosphere) ของการดื่มกาแฟ

ในสมัยปู่ย่าตายายของเรานั้น ร้านกาแฟก็คือ ร้านขายกาแฟจริงๆ ที่คนจะเข้าไปนั่งดื่มกาแฟตอนเช้า และรับประทานอาหารเช้า ก่อนเร่งรีบไปทำงาน ไม่ค่อยจะมีคนไปนั่งร้านกาแฟเพื่อคุยธุรกิจกัน ทั้งนี้เพราะร้านกาแฟ ไม่ได้รับการออกแบบให้มีเก้าอี้นั่งสบาย บรรยากาศเงียบๆ เหมาะแก่การคุยกัน

โดยมากร้านกาแฟจะมีบรรยากาศจ้อกแจ้กจอแจ เก้าอี้นั่งตัวเล็กๆ ประมาณว่าให้รีบดื่มรีบไป ลูกค้าคนอื่นจะได้มานั่งต่อ แต่ Starbucks' เล็งเห็นความต้องการของคนรุ่นใหม่ที่อยากดื่มกาแฟรสอร่อยในบรรยากาศสบายๆ คล้ายนั่งในล็อบบี้ของโรงแรม สามารถคุยธุรกิจกันไป ดื่มกาแฟกันไป ยิ่งถ้าสามารถใช้โน้ตบุ๊คได้ มีระบบ wi-fi ให้ด้วยก็ยิ่งแจ๋ว เพราะจะได้พรีเซนท์งานได้เลย

ตรงนี้แหละเป็น "ตลาด" ใหม่ที่ร้านขายกาแฟรุ่นปู่ย่าตายายมองไม่เห็น นี่คือ ตลาดที่กว้างใหญ่ไพศาลและสร้างโอกาสใหม่ๆ ทางธุรกิจ นี่คือ Blue Ocean Strategy!

เนื้อที่หมดพอดี สัปดาห์หน้าจะเล่าให้ฟังต่อว่า Prof.Kim ได้พูดถึงบทบาทของ HR ใน Blue Ocean Strategy ไว้อย่างไร

โปรดติดตามตอนต่อไปนะคะ