ภูมิคุ้มกันคอร์รัปชัน : ศรัณย์ ธิติลักษณ์ ศูนย์วิจัยธรรมาภิบาล มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม  กรุงเทพธุรกิจ  วันจันทร์ที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2551

ตั้งแต่เริ่มมีการออก "ลอตเตอรี่" ครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ.2417 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ภายหลังใช้คำว่า "สลากกินแบ่ง" แทนใน พ.ศ.2477) มาจนถึงปีปัจจุบัน เราอาจนับรวมอายุของการมีลอตเตอรี่ในประเทศไทยมาแล้วถึง 134 ปีทีเดียว

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของการออกลอตเตอรี่ในสมัยนั้นกับสมัยปัจจุบัน ก็มีเป้าหมายหรือมีวัตถุประสงค์ของการออกสลาก มิได้แตกต่างกันมากนัก กล่าวคือ การออกลอตเตอรี่ในสมัยนั้นเป็นการออกเพื่อวัตถุประสงค์ ที่จะเอาเงินรายได้ไปใช้จ่ายในกิจกรรมจำเฉพาะของสมาคม อาทิเช่น การออกลอตเตอรี่ของสภารักชาติแห่งประเทศอังกฤษ ที่จำเป็นต้องขอกู้เงินจากประชาชนชาวไทย โดยการออกลอตเตอรี่ หรือการออกลอตเตอรี่สนามเสือป่า เพื่อนำรายได้จากการออกสลากไปใช้ในกิจกรรมต่างๆ ตามที่กำหนดไว้ เป็นต้น

ส่วนการออก "ลอตเตอรี่" หรือ "สลากกินแบ่งรัฐบาล" ในปัจจุบันก็เป็นการออกสลากด้วยเป้าหมายและวัตถุประสงค์เดียวกัน คือ การนำเอาเงินรายได้จากการจำหน่ายสลากไปใช้ในการพัฒนาประเทศ ไม่ว่าจะเป็นด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิต และยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทย การทำนุบำรุงศาสนา สร้างโอกาสทางการศึกษา พัฒนาและรักษาสิ่งแวดล้อม ฟื้นฟูวัฒนธรรมและมรดกของไทย (http://www.glo.or.th/detail.php?link=social)

มากไปกว่านั้นคือ ในทางอ้อม การออกสลากนอกจะเป็นการหาเงินเข้ารัฐแล้ว ยังทำเพื่อการควบคุมให้ประชาชนมีการเล่น (พนัน) อย่างเหมาะสม มิให้เกิดผลกระทบต่อสังคมโดยรวม (ซึ่งตรงนี้ไม่น่าจะจริง ! เพราะก็ยังเห็นมีหวยใต้ดินอย่างเกลื่อนกลาด ที่สำคัญ หวยใต้ดินก็ใช้เลขอ้างอิงจากสลาก) ซึ่งตัวเลขที่สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลสามารถทำเงินให้รัฐเป็นดังนี้ คือ

ปีงบประมาณ 2542 = 7,304.89 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2543 = 9,373.44 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2544 = 4,885.69 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2545 = 5,456.17 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2546 = 7,504.82 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2547 = 8,872.30 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2548 = 10,358.49 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2549 = 11,174.31 ล้านบาท ปีงบประมาณ 2550 = 14,000.57 ล้านบาท ซึ่งกองสลากก็สามารถนำเงินเข้ารัฐได้มากโขเอาการอยู่ทีเดียว

ทีนี้ ลองมาดูตัวเลขอีกชุดที่กองสลากบริจาคในแต่ละปี ซึ่งปรากฏตัวเลขดังนี้ คือ

ตัวเลขข้างต้นมาจากการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลที่พิมพ์ออกจำหน่าย จำนวน 46 ชุด ตัวเลขเหมือนกันทุกชุด ชุดละ 1,000,000 ฉบับ รวม 46,000,000 ฉบับ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 สลากกินแบ่งรัฐบาลจำนวน 30 ชุด หมายเลขชุดที่ 01 ถึงชุดที่ 30 รวม 30 ล้านฉบับ และกลุ่มที่ 2 สลากบำรุงการกุศล จำนวน 16 ชุด หมายเลขชุดที่ 51 ถึงชุดที่ 66 รวม 16 ล้านฉบับ ซึ่งในจำนวน 46 ล้านฉบับที่จำหน่ายไปได้ทั้งหมดนี้ (เพราะกองสลากขายขาดให้ตัวแทนจำหน่ายไม่รับคืน!)

เห็นได้ว่าเงินที่กองสลากสามารถหารายได้เข้ารัฐจากรสนิยมการเล่นพนัน (ที่ถูกกฎหมาย) ของประชาชนไทยมีมากขึ้นเป็นลำดับ แม้ว่าจะมีการชะลอตัวลงเล็กน้อยในช่วงปีหลังๆ ก็ตามที แล้วเรื่องยุ่งๆ ของลอตเตอรี่เกิดขึ้นได้อย่างไร

(ติดตามการวิเคราะห์ปัญหาของสลากกินแบ่งรัฐบาล ว่า ก่อให้เกิดปัญหาใดๆ บ้างในตอนจบ จันทร์ที่ 19 พ.ค.2551)