บ้านเขาเมืองเรา : ดร.ไสว บุญมา  กรุงเทพธุรกิจ  วันศุกร์ที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551

วีรกรรมของ "ย่าโม" หรือ ท้าวสุรนารี คงเป็นที่รับรู้ในหมู่ชาวอีสานและลูกหลานของท่านย่าอย่างถ้วนหน้าแล้ว โดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อคืนวันที่ 4 มีนาคม 2369 อันเป็นคืนที่ชาวไทยซึ่งอยู่ในความควบคุมของกองทัพลาว ได้มอมเมาทหารลาวทั้งกองทัพให้หลับใหลแล้วจับอาวุธขึ้นมาเข่นฆ่าพวกเขาจนแตกทัพกลับไปเวียงจันทน์ ในยุคนั้นการมอมเมาเป็นกลวิธีที่เอาชนะข้าศึกได้ แต่ในสมัยนี้กลวิธีนั้นก็ยังใช้ได้ผล

ฉะนั้น ณ วันนี้จึงมีคนพยายามมอมเมาชาวอีสานและลูกหลานย่าโม เพื่อหวังจะช่วงชิงสิ่งที่มีค่าไม่น้อยกว่าสิ่งที่ย่าโมหวงแหน เฉกเช่นบรรดาทหารลาวในคืนนั้น ชาวอีสานและลูกหลานย่าโมดูจะไม่ตระหนักเลยว่าตนกำลังถูกมอมเมา พวกเขาจึงเริ่มสูญเสียสิ่งที่มีค่า หากเหตุการณ์ยังเป็นเช่นนี้ต่อไป อีกไม่นานชาวอีสานและลูกหลานย่าโม ก็จะสูญเสียสิ่งที่มีค่าจนสิ้นเนื้อประดาตัว

ชาวอีสานและลูกหลานย่าโมถูกมอมเมาด้วยอะไรในยุคปัจจุบัน ?

สิ่งที่ใช้ในการมอมเมามีมากมาย บางอย่างเห็นได้ง่าย แต่บางอย่างก็เห็นได้ยาก ตัวอย่างของสิ่งที่เห็นง่ายได้แก่ เครื่องดื่มจำพวกน้ำเมา ซึ่งชาวอีสานและลูกหลานย่าโมดื่มกันมาตั้งแต่ครั้งปู่ย่าตาทวด และใช้มอมเมาทหารลาว แต่ตอนนี้แทนที่จะเป็นน้ำเมาซึ่งพวกเขาผลิตเองเช่นในสมัยก่อน ชาวอีสานและลูกหลานย่าโม ถูกมอมเมาให้เข้าใจว่า น้ำเมาที่ดีต้องมียี่ห้อ จากเหล้าสีขาว ไปสู่เหล้าสีเหลืองจัด เบียร์และเหล้าองุ่นซึ่งมักเรียกตามชาวต่างด้าวว่าไวน์ ราคายิ่งแพงเท่าไรยิ่งทำให้พวกเขาเข้าใจว่ายิ่งดี ทั้งที่ความจริงมันก็คือน้ำเมาเช่นเดียวกับที่พวกเขาดื่มกันมา ตั้งแต่ครั้งปู่ย่าตาทวดนั่นแหละ ที่ต่างกันแบบหน้ามือกับหลังมือก็คือ พวกเขาต้องซื้อหามันด้วยราคาที่สูงมากเท่านั้นเอง

นอกจากเครื่องดื่มจำพวกน้ำเมาแล้ว ชาวอีสานและลูกหลานย่าโมยังถูกมอมเมา ด้วยเครื่องดื่มจำพวกน้ำหวานอัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งมีขายอยู่ทั่วทุกหัวระแหง และส่วนใหญ่ใช้ชื่อเป็นภาษาต่างด้าวอีกด้วย เครื่องดื่มเหล่านี้ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการเพราะส่วนผสมของมันคือ น้ำตาลละลายน้ำ อย่างไรก็ตามผู้ผลิตพยายามมอมเมาชาวอีสาน และลูกหลานย่าโมด้วยการโฆษณาว่ามันมีทั้งคุณค่าทางโภชนาการและความทันสมัย ผู้ถูกมอมเมาด้วยคำโฆษณาต้องจ่ายเงินซื้อหามาบริโภคทั้งที่มันทำให้เกิดโรคอ้วนและฟันผุ นอกจากนั้นการวิจัยเมื่อไม่นานมานี้ยังชี้บ่งอีกว่า เครื่องดื่มจำพวกนี้อาจมีส่วนทำให้เกิดโรคเก๊า

แม้การมอมเมาด้วยสิ่งที่กล่าวถึงจะสร้างปัญหา แต่มันยังน้อยกว่าการมอมเมาด้วยสิ่งที่เห็นได้ยาก ซึ่งมีมากเสียจนไม่สามารถนำมาอรรถาธิบายได้หมด การดื่มน้ำอัดลม เบียร์และไวน์ถือว่าเป็นส่วนประกอบของความทันสมัย ทั้งที่เครื่องดื่มเหล่านี้มิได้ดีกว่าเครื่องดื่มที่มาจากภูมิปัญญาของชาวอีสาน และลูกหลานย่าโมเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่งน้ำสะอาด

พร้อมกับน้ำอัดลมซึ่งปราศจากคุณค่าทางโภชนาการ ชาวอีสานและลูกหลานย่าโมถูกมอมเมา ว่าอาหารจำพวกไก่ทอด และมันฝรั่งทอด ที่รับประทานกับซอสมะเขือเทศนั้นทันสมัยกว่าอาหารพื้นบ้าน ที่ประกอบด้วยไก่ย่าง ข้าวเหนียวและส้มตำ ทั้งที่อาหารชุดหลังนี้มีคุณค่ามากกว่าชุดที่มาจากเมืองฝรั่ง นอกจากจะมีคุณค่าทางโภชนาการน้อยกว่าแล้ว อาหารชุดที่มาจากเมืองฝรั่งยังมักมีอันตรายมาจากน้ำมันที่ใช้ทอดอีกด้วย

ฝรั่งที่มีการศึกษามักเข้าใจว่าอาหารของลูกหลานย่าโมมีคุณค่าสูงกว่าอาหารของเขา ตอนนี้จึงมีภัตตาคารที่ขายอาหารของลูกหลานย่าโม ผุดขึ้นปานดอกเห็ดในเมืองฝรั่ง ทั้งในทวีปยุโรป ออสเตรเลียและอเมริกา ฝรั่งเห็นคุณค่าของอาหารของลูกหลานย่าโมจนมีข่าวว่าจะพากันนำชื่อและสูตรไปจดทะเบียนเป็นของเขาแล้ว เมื่อไรเขาทำได้เมื่อนั้นลูกหลานย่าโมจะต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์เพียงเพื่อจะใช้ชื่ออาหาร ซึ่งลูกหลานย่าโมเองเป็นเจ้าของสูตรและรับประทานกันมาตั้งแต่ครั้งปู่ย่าตาทวด

เช่นเดียวกับเรื่องอาหาร ชาวอีสานและลูกหลานย่าโมถูกมอมเมาให้เข้าใจว่า ความทันสมัยคือการแสวงหาของใช้และการทำอะไรๆ ตามแบบฝรั่ง แม้กระทั่งการกอดจูบลูบไล้กันในที่สาธารณะและการพูดฝรั่งปนไทยก็ถือว่าเป็นความทันสมัยที่ควรกระทำด้วย ทั้งนี้ทั้งนั้นพวกเขาต้องการเปลี่ยนฐานความคิด หรือล้างสมองของชาวอีสานและลูกหลานย่าโม "พวกเขา" ในที่นี้มิใช่เฉพาะฝรั่งและคนต่างด้าวเท่านั้น หากส่วนมากเป็นคนไทยที่ยอมเป็นไส้ศึกให้คนต่างด้าว บางคนทำด้วยความจงใจแต่ส่วนใหญ่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตนกำลังเป็นขี้ข้าทางความคิดของคนอื่น

กระบวนการมอมเมาชาวอีสานและลูกหลานย่าโมที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่ง ซึ่งอาจมีผลถึงการทำลายจิตวิญญาณ และฐานทางคุณธรรมของชาวอีสาน และลูกหลานย่าโม ได้แก่ ความพยายามที่บอกว่าโลกนี้มีของเปล่า โดยพวกเขาจะนำเอาอามิสสินจ้าง และสิ่งต่างๆ มาให้ หรือสัญญาว่าจะนำมาให้ โดยที่ชาวอีสานและลูกหลานย่าโม ไม่ต้องทำอะไรเป็นค่าตอบแทน นอกจากให้คะแนนเสียงเลือกตั้งเป็นครั้งคราวแก่พวกเขาเท่านั้น

นอกจากนั้นพวกเขายังบอกชาวอีสานและลูกหลานย่าโมอีกว่า จะพยายามนำความร่ำรวยมาให้ และการสร้างความร่ำรวยนั้น ก็ทำได้ไม่ยาก หากชาวอีสานและลูกหลานย่าโมจะยอมเป็นหนี้กองทุนที่รัฐบาลก่อตั้งให้ในหมู่บ้าน และธนาคารของรัฐ

กระบวนการมอมเมาชาวอีสานและลูกหลานย่าโมให้ฝังใจในการมุ่งสร้างความร่ำรวยนี้ ตรงข้ามกับแนวคิดเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ที่พ่อหลวงทรงมีพระเมตตาพระราชทานให้คนไทยทั้งปวงด้วยความห่วงใย หากพิจารณาให้ดีจะเห็นว่าพวกขี้ข้าทางความคิดของชาวต่างด้าวจะพร่ำยกย่องแนวคิดเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ในขณะที่การกระทำจะเป็นไปในทางตรงข้ามโดยสิ้นเชิง นั่นคือ พวกเขาจะมุ่งสร้างความร่ำรวยด้วยวิธีสารพัดอย่าง แม้กระทั่งความฉ้อฉล และกลวิธีที่ผิดกฎหมายและไม่เป็นธรรม

โดยสรุป กระบวนการมอมเมากำลังทำให้ชาวอีสานและลูกหลานย่าโม พยายามบริโภค และหาทางสร้างความร่ำรวย ด้วยการลดความมีจิตวิญญาณ และฐานทางคุณธรรมของตน จิตวิญญาณและฐานทางคุณธรรม มีความสำคัญยิ่งกว่าอะไรทั้งสิ้น เพราะเมื่อปราศจากจิตวิญญาณและฐานทางคุณธรรม ความเป็นมนุษย์ย่อมไม่มีเหลืออยู่

เขียนมาถึงตอนนี้โดยไม่มีนิยามของคำว่าชาวอีสานและลูกหลานย่าโม คำว่า "ชาวอีสาน" คงเป็นที่รู้กันโดยทั่วไป จึงไม่จำเป็นต้องให้นิยาม ส่วนคำว่า "ลูกหลานย่าโม" ในที่นี้มีความหมายว่า คนไทยทั้งหลายทั้งปวงที่คิดว่า ท้าวสุรนารีเป็นวีรสตรีซึ่งมีคุณแก่ชาติไทย และส่วนใหญ่มักเอ่ยถึงนามท่านแบบเป็นกันเองแต่เพียบพร้อมด้วยความเคารพว่า "ย่าโม"