มองมุมใหม่ : รศ.ดร.พสุ เดชะรินทร์ pasu@acc.chula.ac.th  กรุงเทพธุรกิจ  วันอังคารที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2550

สัปดาห์นี้ขอนำเสนอแนวโน้มใหม่ๆ ที่น่าสนใจทางด้านเทคโนโลยีนะครับ แต่ไม่ได้เป็นในแง่พัฒนาการใหม่ๆ ทางด้านเทคโนโลยี แต่เป็นแนวโน้มใหม่ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคน ซึ่งแนวโน้มเหล่านี้อาจจะเป็นประเด็นเล็กๆ น้อยๆ ที่เรามักจะมองข้ามแต่ในขณะเดียวกันก็เป็นมุมมองใหม่ๆ ที่ก่อให้เกิดโอกาสสำหรับผู้ที่มองเห็นครับ

เริ่มแรกเลยก็เกี่ยวข้องกับผู้ที่สนใจหรือหมกมุ่นกับเทคโนโลยีต่างๆ โดยเฉพาะเทคโนโลยีทางด้านคอมพิวเตอร์ และการสื่อสารครับ ในอดีตเรามักจะมองภาพคนเหล่านี้เป็นพวก Nerd ที่ชอบอยู่อย่างสันโดษ วันทั้งวันไม่ชอบคบหาสมาคมกับบุคคลอื่น วันทั้งวันชอบนั่งอยู่หน้าเครื่องคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ไฮเทคใหม่ๆ

แต่ปัจจุบันภาพของคนที่สนใจ และหมกมุ่นในเทคโนโลยีสมัยใหม่กลับเปลี่ยนไปนะครับ เราจะพบว่าคนเหล่านี้จะไม่ใช่พวก Nerd แบบที่เราล้อเลียนกันในอดีตอีก แต่กลับเป็นพวกที่ชอบสังคม ชอบคบเพื่อนฝูง ชอบไปงานเลี้ยงพบปะผู้คน และแถมยังใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือในการเข้าสังคมอีกด้วย

มีงานวิจัยในอเมริกาที่ชี้ให้เห็นว่าพวกที่ชื่นชอบ และติดตามเทคโนโลยีสมัยใหม่นั้นจะเป็นพวกที่ชอบสังคม ชอบเข้าสมาคมกับผู้อื่น

ในขณะพวกที่ไม่ได้ติดตามเทคโนโลยีใหม่ๆ นั้นกลับมีคุณลักษณะเป็นพวกที่ชอบเก็บตัวมากกว่า แถมพวกที่สนใจเทคโนโลยีใหม่ๆ จะไม่ได้สนใจเฉพาะเทคโนโลยีอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังสนใจในกีฬา ข่าวสาร และแฟชั่นมากกว่าพวกที่ไม่ค่อยให้ความสนใจต่อเทคโนโลยี ดูเหมือนว่าจะได้ข้อสรุปเบื้องต้นนะครับ ว่าพวกที่ไม่ชอบเข้าสังคมนั้นมักจะไม่ค่อยชื่นชอบต่อเทคโนโลยีใหม่ๆ ด้วย

นอกจากนี้ถ้าดูจากแนวโน้มที่พบเห็นในปัจจุบันจะพบว่าพวกที่สนใจเทคโนโลยีนั้น ก็มักจะใช้เทคโนโลยี เป็นเครื่องมือในการเข้าสังคมมากขึ้น ไม่ว่าจะผ่าน MSN หรือผ่านเวบบอร์ดต่างๆ หรือผ่านทางเวบต่างๆ เช่น Facebook หรือ Myspace ที่กลายเป็นสังคมและชุมชนออนไลน์ขนาดใหญ่ ดูเหมือนว่าเทคโนโลยีจะกลายเป็นเครื่องมือที่ทำให้คนเข้าสังคม และสมาคมกับผู้อื่นได้มากขึ้น

นอกจากนี้พวกที่ปกติขี้อาย หรือไม่ชอบพบปะ พูดคุยกับผู้อื่น โดยวิธีการทั่วๆ ไปนั้นก็ได้ใช้เทคโนโลยีเป็นสื่อในการสื่อสาร และเข้าสังคมเพิ่มขึ้น กลายเป็นว่าการเข้าสังคมของคนในยุคปัจจุบันจะผ่านการพิมพ์มากกว่าการพูด แถมการพิมพ์นั้น ก็ก่อให้เกิดศัพท์ใหม่ๆ ที่คนยุคก่อนอาจจะเข้าใจได้ยาก

แนวโน้มที่สำคัญประการที่สองคือ เรื่องของเพศที่สนใจ และใช้จ่ายเงินในการซื้ออุปกรณ์เทคโนโลยีสมัยใหม่ครับ ในอดีตอีกเช่นกันครับที่เรามีความเข้าใจมาตลอดว่าผู้ชายนั้นจะเป็นคนที่ใช้จ่ายเงินในการซื้อพวกอุปกรณ์ และเทคโนโลยีใหม่ๆ แต่จากงานวิจัยในอเมริกาพบว่าในการตัดสินใจซื้อเทคโนโลยีใหม่ๆ นั้นผู้หญิงกลับกลายเป็นผู้มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจซื้อมากกว่า 57%

นอกจากนี้จากการสำรวจของ Consumer Electronics Association พบว่าเด็กผู้หญิงจะใช้โทรศัพท์มือถือ กล้องดิจิทัล DVD Recorders มากกว่าเด็กผู้ชาย ในขณะที่อัตราการใช้ ทีวี เครื่องเล่น DVD และคอมพิวเตอร์นั้นอยู่ในอัตราเดียวกัน มีของเล่นเพียงสองอย่างที่เด็กผู้ชายใช้มากกว่าเด็กผู้หญิงนั้นคือ เครื่องเล่น MP3 แบบพกพาได้ และเครื่องเล่นวิดีโอครับ

ซึ่งถ้าย้อนกลับไปดูแนวโน้มประการแรกก็ไม่น่าแปลกใจนะครับ เนื่องจากปัจจุบันเราใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการสื่อสาร ในการเข้าสังคมและสมาคม รวมทั้งเพื่อความบันเทิงมากกขึ้น ซึ่งก็ตรงกับลักษณะอุปนิสัยของผู้หญิง ที่จะใช้เทคโนโลยีในการสื่อสาร การสมาคม รวมทั้งเพื่อตอบสนองความบันเทิงส่วนตัว ในเมืองไทยก็เช่นเดียวกันครับ ยิ่งกระแสหนังเกาหลีดังเท่าไร ผมก็เห็นผู้หญิงจำนวนมากที่มีความสามารถทางด้านเทคโนโลยีมากกว่าผู้ชาย ในการติดตามข่าวสาร หาหนังเกาหลีใหม่ๆ มาดู หรือ แม้กระทั่งการทำ sub-title และการฝัง sub-title เข้าไปในหนัง

อย่างไรก็ดีถึงแม้แนวโน้มของผู้หญิงที่จะซื้อเทคโนโลยีใหม่ๆ มากขึ้น แต่ปรากฏว่ากลับไม่ค่อยมีสินค้า หรือบริการทางด้านเทคโนโลยีที่ตอบสนองต่อความต้องการของผู้หญิงเท่าไรนะครับ แม้กระทั่งร้านค้าต่างๆ ที่การออกแบบหรือการให้บริการลูกค้า ก็จะมุ่งเน้นที่ตัวผู้ชายเป็นหลัก หรือแม้กระทั่งการออกแบบสินค้าให้ตรงความต้องการของผู้หญิง

ซึ่งตัวอย่างง่ายๆ ก็คือ โทรศัพท์มือถือครับ ผู้หญิงส่วนใหญ่จะมีปัญหาในการค้นหาโทรศัพท์มือถือของตนเองในกระเป๋า ซึ่งเต็มไปด้วยสมบัติต่างๆ (ลองสังเกตดูซิครับว่า เวลาโทรศัพท์ของคุณผู้หญิงดังขึ้น เธอจะใช้เวลาในการค้นหาโทรศัพท์ของเธอ ในกระเป๋าที่มืด และรกอยู่นานเชียว) ทำไมถึงไม่มีโทรศัพท์มือถือรุ่นไหนที่จะช่วยให้ผู้หญิงสามารถค้นหาได้ง่ายและเร็วขึ้น?

ตอนนี้เราอาจจะเริ่มเห็นสินค้าเทคโนโลยีที่เริ่มออกแบบมาให้ผู้หญิงกันบ้างนะครับ เช่น สินค้าหลายตัวแทนที่จะเป็นสีขาว และดำอย่างในอดีต ก็จะมีหลายๆ สีมากขึ้น ในอนาคตเราอาจจะเห็น Windows for Women ก็เป็นได้นะครับ

ถ้าสนใจอ่านพวกแนวโน้มเหล่านี้ก็ลองหาหนังสือชื่อ Micro Trends โดย Mark J. Penn ดูนะครับ