Future World by TFEX : เกศรา มัญชุศรี  กรุงเทพธุรกิจ  วันพฤหัสบดีที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2550

สวัสดีปีหนูที่กำลังจะมาถึงทุกท่านค่ะ โลกกำลังโคจรรอบดวงอาทิตย์มาบรรจบครบรอบอีกแล้วนะคะ อีกขวบปีที่ผ่านมาพบว่า ความเคลื่อนไหวของการหาคู่ การผนวกกิจการ ของธุรกิจตลาดหลักทรัพย์และตลาดอนุพันธ์เป็นไปอย่างคึกคัก

ดีลใหญ่ข้ามปี คือการควบรวมของรุ่นใหญ่อายุเกือบสองร้อยปี ที่เป็นตำนานของโลกอนุพันธ์ คือ ตลาดอนุพันธ์ของสหรัฐอเมริกา CME (Chicago Mercantile Exchange) ซื้อกิจการของรุ่นพี่ CBOT (Chicago Board of Trade) เพื่อรวมเป็น CME Group ทำให้ปริมาณธุรกรรมนับตามจำนวนสัญญาก้าวมาเป็นอันดับสองไล่กวดกับอันดับหนึ่งของโลกคือตลาดเกาหลี CME มีอนุพันธ์หลากหลายประเภทและสภาพคล่องสูงมาก มูลค่าซื้อขายน่าจะสูงสุดของโลก ภายหลังการควบรวม ก็ถึงเวลาขยายขอบเขตธุรกิจออกไปนอกประเทศ ได้แก่ การแลกหุ้นกับตลาดอนุพันธ์บราซิล Bolsa de Mercadorias & Futures ซึ่งเป็นตลาดเกิดใหม่ดาวรุ่งติดอันดับเจ็ดของโลก การต่อเชื่อมระบบซื้อขายของ CME เข้าไปในประเทศดูไบ และอยู่ระหว่างการเจรจากับทางการจีนในเรื่องเดียวกัน

ตลาดในแถบยุโรปใช้กลยุทธ์การซื้อกิจการข้ามทวีป เพื่อเข้าสู่ตลาดของสหรัฐอเมริกา ที่มีอัตราการเติบโตของผู้ลงทุนรายบุคคลสูงมาก ตลาดที่มีถิ่นกำเนิดในลอนดอน ICE (Intercontinetal Exchange) ซื้อ New York Board of Trade เมื่อปี 2006 และประสบความสำเร็จในการเป็นตลาดออปชั่นอันดับต้นๆ เทียบกับตลาดออปชั่นทั้งหกแห่งในสหรัฐ ตลาดออปชั่นอันดับหนึ่งของสหรัฐ ISE (International Securities Exchange) ได้ถูกซื้อกิจการด้วยราคา 2.8 พันล้านเหรียญสหรัฐ จากตลาดอนุพันธ์สัญชาติยุโรป EUREX ในกลุ่มของ Deutsche Borse ประเทศเยอรมนี และ ISE ได้เพิกถอนหุ้นของตนเองออกจากตลาดนิวยอร์ก (NYSE) เมื่อเร็วๆ นี้ กลยุทธ์การขยายธุรกิจข้ามทวีปเช่นนี้จะยังคงมีต่อไปแน่นอน โดยส่วนหนึ่งอาจมาจากการมีสองหน่วยงานกำกับดูแลในสหรัฐ

ก.ล.ต. สหรัฐ กำกับเรื่องหลักทรัพย์ หุ้นและดูแลตลาดหุ้น และตลาดอนุพันธ์ที่ใช้ราคาหุ้น ดัชนีตลาดหุ้นเป็นตัวอ้างอิง โดยมีทั้งตลาดหุ้น ตลาดออปชั่นมากกว่าสิบแห่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแล หน่วยงานกำกับที่สองคือ CFTC (Commodities Futures Trading Commission) ดูแลเฉพาะตลาดอนุพันธ์ทั้งฟิวเจอร์สและออปชั่นประเภท สินค้าเกษตร น้ำมัน ทองคำ ดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน และไม่เกี่ยวกับราคาหุ้นและดัชนีหุ้น ผู้กำกับทั้งสองยังมีความแตกต่างกันพอสมควร ในเรื่องขององค์ประกอบของผู้กำกับและวิธีการการทำงาน ภาคเอกชนผู้ปฏิบัติงานในแต่ละด้าน มักมีหัวข้อการเสวนาในเรื่องความแตกต่างนี้และรวมไปถึงผลดีผลเสียของการมีสองหน่วยงานเช่นนี้

ขอบเขตของธุรกรรมในตลาดหุ้นและอนุพันธ์นั้น มีความทับซ้อนและยากที่จะแยกออกจากกันตามการกำกับดูแล ของสองหน่วยงานข้างต้น แต่ชีวิตจริงที่มีสองผู้กำกับดูแลทำให้ผู้ประกอบการในสหรัฐ มักนิยมที่จะควบรวมกับตลาดที่มีผู้กำกับดูแลเป็นหน่วยงานเดียวกัน ในกรณีที่ต้องการข้ามแดนธุรกิจกันนั้น มักเลี่ยงไปควบรวมกับตลาดของประเทศอื่นๆ ที่ส่วนใหญ่มีหน่วยงานกำกับเพียงหน่วยงานเดียว

ผู้เชี่ยวชาญการวิเคราะห์หุ้นกลุ่มตลาดหลักทรัพย์ให้ความเห็นว่า การหมั้นหมาย การแต่งงาน การควบรวมระหว่างตลาดหลักทรัพย์ กับตลาดอนุพันธ์นั้น จะยังคงต่อเนื่องไปในปี 2551 เนื่องจากหลายๆ ประเทศ ยังอยู่ในขั้นตอนเปลี่ยนสถานะไปเป็นบริษัท จากเดิมเป็นเพียงกลุ่มผู้ประกอบการที่รวมตัวกันเป็นตลาด ขั้นตอนนี้เรียกว่า demutualization หรือเรียกว่าการแปรรูปไปเป็นบริษัท หลังจากนั้นอาจเข้าสู่ขบวนการขายหุ้นเป็นการทั่วไปเรียกว่า IPO (initial public offering) และอาจเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ของตนต่อไป

ในครั้งหน้า จะมาดูความเคลื่อนไหวในทวีปอื่นๆ ได้แก่ ยุโรปเหนือ ตะวันออกกลาง และเอเชียนั้น มีประเด็นที่แตกต่างจากสหรัฐอยู่บ้าง