มองมุมใหม่ : ผศ.ดร.ธีรยุส วัฒนาศุภโชค  กรุงเทพธุรกิจ  วันพุธที่ 05 กันยายน พ.ศ. 2550

โครงสร้างประชากรที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป อยู่ในความคิดคำนึงของทุกผู้ทุกนามขณะนี้ และแน่นอนที่สุดว่า นักธุรกิจเองก็ต้องไม่พลาดที่จะนำแนวโน้มนี้เข้ามาวิเคราะห์และพิจารณาร่วมกันในการสร้างสรรค์โอกาสทางธุรกิจด้วย โดยคงต้องพยายามมองหาหน้าต่างแห่งธุรกิจใหม่ๆ ที่มีศักยภาพสูงในอนาคตอันใกล้ และพยายามไขว่คว้าเอาไว้ให้ได้ก่อนคู่แข่งขันรายอื่นๆ ครับ

ซึ่งก็คงเป็นตลาดของผู้สูงวัยที่นักธุรกิจต่างๆ เริ่มเล็งเห็นโอกาสในการเติบโตอย่างมาก เนื่องจากประชากรทั่วโลก กำลังเข้าสู่ยุคความชรามาเยือน อายุเฉลี่ยของประชากรโดยทั่วไปสูงขึ้นอย่างมาก โดยประชากรที่มีอายุมากกว่า 50 ปี มีสัดส่วนสูงขึ้นมากๆ และอัตราการเกิดโดยทั่วไปเริ่มชะลอตัวลง อาจจะกล่าวได้ว่า สังคมโลกโดยรวมนี้แก่ลงทุกวันครับ โดยอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ประชากรของยุโรปกว่าครึ่งจะมีอายุมากกว่า 65 ปี และในบ้านเราเอง ก็มีการคาดการณ์กันว่า อายุเฉลี่ยของประชาชนชาวไทย จะพุ่งขึ้นถึง 50 ปีทีเดียว

แน่นอนว่า ปรากฏการณ์ดังกล่าว จะนำมาสู่ทั้งโอกาสและอุปสรรคครับ แต่ในวันนี้ จะขอพูดแต่เรื่องโอกาสก่อน เพื่อที่ให้ท่านผู้อ่านทุกท่านเตรียมตัวจับโอกาสทองกันได้ โดยธุรกิจหรือผลิตภัณฑ์ที่มีแนวโน้มเติบโตอย่างมากในยุคนี้ เริ่มจากความบันเทิง ของผู้อาวุโสครับ

ซึ่งความบันเทิงของผู้อาวุโสที่น่าจะมีการขยายตัวสูงมาก ก็คือ การดาวน์โหลดริงโทนและคอลลิงเมโลดี้ แต่ต้องเป็นเพลงที่มาจากในยุคของท่านเหล่านั้นนะครับ ออกแนวย้อนยุค หรือ Retro ที่เรียกกันนั่นเอง หลายท่านอาจร้องยี้ แต่ตลาดเหล่านี้ มีโอกาสโตสูงมากๆ ยิ่งทำให้ท่านผู้อาวุโสเหล่านี้ รู้สึกถึงความง่ายและสะดวกมากขึ้นเท่าไร ก็ยิ่งจะทำให้มีการใช้บริการมากขึ้นเท่านั้น และจะเป็นความบันเทิงใหม่ๆ ที่เติมสีสันในชีวิตของท่านกลุ่มนี้อย่างมากด้วย

อีกธุรกิจหนึ่งที่น่าจับตาด้านความบันเทิง นั่นคือ การนัดบอด หรือจับคู่ ให้กับผู้อาวุโส ซึ่งแน่นอนว่า มีเวลาว่างมากขึ้น อาจเกิดความเหงาหงอยเปลี่ยวใจ ต้องการหาเพื่อนคู่ชีวิต หาแฟน หาผู้ดูแล ฯลฯ ดังนั้น กิจการเหล่านี้มีมูลค่าสูงขึ้นอย่างมหาศาลในไม่กี่ปีที่ผ่านมา และน่าจะยังขยายตัวต่อไปมากยิ่งขึ้นครับ

และหากกล่าวถึงผู้สูงวัย คงละเลยเรื่องสุขภาพไม่ได้ ผลิตภัณฑ์สมัยใหม่เพื่อช่วยดูแลสุขภาพ กำลังมาแรงแซงโค้งทีเดียว อาทิเช่น เครื่องจับและดูแลการทำงานของหัวใจ สามารถให้การป้องและเยียวยาขั้นแรก ของการเกิดปัญหาในการทำงานของหัวใจได้ รวมถึงสามารถเรียกหาความช่วยเหลืออัตโนมัติให้ได้ หากท่านเหล่านั้นมีอาการผิดปกติของหัวใจ นอกจากนี้ ยังให้คำแนะนำในการปฏิบัติตัวอีกด้วย เครื่องดังกล่าวประสบความสำเร็จในการจำหน่ายอย่างมาก

ยังมี สายพันข้อมือ (Wristwatch) ที่จะช่วยวัดการทำงานที่ผิดปกติของร่างกายได้ ทั้งในแง่ของกายภาพและอารมณ์ ซึ่งหากมีการเคลื่อนไหวออกนอกช่วงที่เป็นมาตรฐาน ก็จะมีการกระตุ้นเตือนผู้สวมใส่ เพื่อนำไปสู่การรักษาสุขภาพต่อไปได้ แม้แต่ ขวดยาแบบพิเศษ ที่มองเห็นได้แต่ไกล ตัวใหญ่ ชัดเจน มีรูปแบบที่ง่ายต่อความเข้าใจ และประกอบด้วย รายละเอียดที่เพียงพอ รวมถึงยังมีรูปทรงเหมาะมือ ง่ายต่อการพกพาสำหรับผู้อาวุโสอีกด้วยครับ

การเดินทางท่องเที่ยวก็เป็นอีกกิจกรรมหนึ่ง ที่ได้รับความนิยมสูงมากๆ ของผู้อาวุโส ซึ่งแน่นอนว่า ตลาดกลุ่มนี้ย่อมมีความต้องการ ที่แตกต่างไปจากตลาดกลุ่มหนุ่มสาวครับ เริ่มตั้งแต่การออกแบบสถานที่ท่องเที่ยว ต้องไม่ผจญภัยเกินไปนัก มีโปรแกรมที่สะดวกสบาย ไม่เร่งร้อน และไม่แน่นจนเกินไป รวมถึงต้องมีการดูแลกันอย่างใกล้ชิดมากขึ้นด้วย และควรผนวกการดูแลสุขภาพ และความปลอดภัย เข้าไปในโปรแกรมการเดินทางด้วย ก็จะเพอร์เฟคท์สมใจท่านลูกค้าอาวุโสกันเลยทีเดียว

เรื่องของที่อยู่อาศัย ห้องหับต่างๆ ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่ละเลยไม่ได้ โดยตลาดกลุ่มสูงวัยนี้ เริ่มความต้องการในการดูแลมากขึ้น และไม่สามารถดูแลบ้านใหญ่ๆ ได้เองแล้ว จึงเกิดบริการที่อยู่อาศัยในลักษณะ "ชุมชนผู้อาวุโส" ขึ้น ซึ่งมักจะมีที่อยู่อาศัยแบบที่มีพื้นที่ไม่กว้างใหญ่นัก แต่มีเครื่องอำนวยความสะดวกครบครัน รวมถึงบริการต่างๆ ที่ครบวงจรสำหรับกลุ่มนี้ เช่น ฟิตเนส บันเทิง ด้านการแพทย์และสาธารณสุข สระว่ายน้ำ การจับจ่ายชอปปิง ห้องสมุด ห้องวิดีโอ ห้องคาราโอเกะ ศูนย์ศิลปะ รวมถึงพื้นที่ในการทำกิจกรรมกลุ่มทั้งภายในและภายนอกอาคารครับ

นอกจากนี้ หลายสถานที่ยังให้บริการในการสลับสับเปลี่ยนที่อยู่อาศัยให้ด้วย เช่น ผู้สูงวัยนำบ้านที่กว้างขวางของตน มาแลกกับห้องชุดดังกล่าว และได้รับเงินสดส่วนที่เหลือคืนไป โดยทางบริษัทก็จะคิดค่าดำเนินการเล็กน้อย เป็นต้น อันทำให้ชีวิตมีความสะดวกสบายยิ่งขึ้น แนวคิดเหล่านี้เริ่มได้รับความนิยมในหลายประเทศ รวมทั้งในเอเชียที่มีคนสูงอายุเยอะมากๆ เช่น เกาหลีใต้ ด้วยครับ

อาหาร ก็นับว่าเป็นปัจจัยสี่ที่ขาดไม่ได้สำหรับผู้สูงวัยครับ โดยผลิตภัณฑ์และบริการอาหารสำหรับผู้สูงวัยนั้น จะไม่มุ่งเน้นเพียงแค่รสชาติ แต่จะต้องพิถีพิถันมากกับสารอาหารและโภชนาการต่างๆ ที่จะได้รับ เรียกว่า ต้องแคลอรีต่ำ แป้งน้อย น้ำตาลต่ำ รสไม่จัด ไม่เค็ม ไม่เผ็ด แต่ต้องอร่อย สะอาด และหน้าตาน่าทานด้วย นอกจากนี้ ยังควรต้องออกแบบให้ง่ายต่อการรับประทานและย่อยง่ายเช่นกัน เนื่องจากผู้สูงวัยหลายท่าน มีข้อจำกัดทางด้านร่างกายในการเคลื่อนไหวด้วย

อีกโอกาสทองที่กำลังขยายตัว คือ บริการด้านการเดินทาง ซึ่งน่าจะมีบริการในลักษณะของแท็กซี่ แต่มีบริการเสริมแบบพรีเมียม ที่ต้องเสนอต่อผู้อาวุโสด้วย อาทิเช่น ต้องมีเครื่องปฐมพยาบาลเบื้องต้น ให้กับผู้อาวุโสหากเกิดปัญหาสุขภาพเบื้องต้น มีบริการลักษณะเอสคอร์ท ที่ไม่ใช่ความหมายทางด้านของทางเพศ อย่างที่บ้านเรานำมาใช้กันนะครับ แต่เป็นการดูแลที่ใกล้ชิด คอยพยุง ถือของ ดูแล เป็นเพื่อนคุย ฯลฯ และส่งถึงเข้าไปในบ้านอย่างปลอดภัย ซึ่งเน้นว่าควรเป็นสมาชิกด้วยนะครับ เพื่อทราบข้อมูลในเบื้องลึก และสร้างความไว้วางใจต่อลูกค้าได้ด้วย

ที่กล่าวมาทั้งหมด ถือเป็นเพียงแค่ตัวอย่างของโอกาสทางธุรกิจสำหรับโลกผู้สูงวัยในเบื้องต้นเท่านั้นครับ ยังมีโอกาสตกเกลื่อนอยู่ตามที่ต่างๆ อีกมาก ซึ่งขึ้นอยู่กับท่านใดจะเล็งเห็น และฉกฉวยได้ไปก่อนคนอื่นๆ ซึ่งคงต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ของแต่ละท่าน และแน่นอนว่า ความสำเร็จไม่น่าจะอยู่ไกลเกินเอื้อม สำหรับนักธุรกิจที่แสวงหาโอกาสอย่างต่อเนื่อง และเข้าใจความต้องการของผู้อาวุโสเหล่านี้อย่างลึกซึ้งครับ