โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์  มติชนรายวัน  วันที่ 06 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10740

ในทางการเมือง ทักษิณ ชินวัตร ตายไปแล้ว

อย่างน้อยก็ยังไม่เคยมีนายกรัฐมนตรีไทยคนไหนที่ถูกรัฐประหาร แล้วสามารถกลับมาเป็นนายกฯ ได้อีก (ไม่นับการรัฐประหารตัวเอง)

เหตุผลง่ายๆ ก็เพราะว่า คนที่จะเป็นนายกรัฐมนตรีได้ คือคนที่กลุ่มต่างๆ ในบรรดาชนชั้นนำไทย (หรือบางคนเรียกว่าอภิสิทธิ์ชน) ยอมรับว่าจะสามารถไกล่เกลี่ยผลประโยชน์ของทุกกลุ่มได้ลงตัว ไม่ลงตัวเมื่อไหร่ ก็ต้องออกจากตำแหน่ง ไม่โดยดีก็โดยไม่ดี

นายกฯที่ถูกรัฐประหารไปแล้ว ไม่อาจได้รับความไว้วางใจจากทุกกลุ่มในหมู่ชนชั้นนำได้อีก ไม่แน่ใจว่าจะไกล่เกลี่ยผลประโยชน์ของตนได้ ฉะนั้น จึงอาจเป็นเหตุให้เกิดความแตกร้าวอย่างรุนแรงในหมู่ชนชั้นนำได้ ถึงจะมีบางกลุ่มในหมู่ชนชั้นนำอยากได้กลับมาเป็นนายกฯใหม่อีก แต่เสี่ยงเกินไปที่จะทำลายผลประโยชน์รวมของทุกฝ่าย ในหมู่ชนชั้นนำ ดังนั้น นายกฯที่ถูกรัฐประหารไปแล้วของไทยทุกคน จึงรุงรัง สมควรไปอยู่ต่างประเทศหรือเลี้ยงหลานในประเทศเท่านั้น

สิ่งที่ไม่ควรลืมก็คือ กลุ่มชนชั้นนำหรืออภิสิทธิ์ชนนั้น ไม่ได้ประกอบด้วยกลุ่มคนหน้าเดิมเสมอไป หากมีคนหน้าใหม่ๆ เข้ามาเพิ่ม และลดสถานะของคนบางกลุ่มให้ต่ำลงกว่าเดิม นอกจากนี้ ผลประโยชน์ของกลุ่มต่างๆ ก็ไม่ได้หยุดนิ่งกับที่ แต่มีการขยายหรือหดไปตามสถานะของกลุ่ม และตามความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจชาติและเศรษฐกิจโลก พูดง่ายๆ ก็คือมีพลวัตรในความสัมพันธ์ของกลุ่มต่างๆ ที่ประกอบกันขึ้นเป็นชนชั้นนำไทยอยู่ตลอดเวลา

ฉะนั้น นายกรัฐมนตรีที่เคยไกล่เกลี่ยผลประโยชน์ของกลุ่มต่างๆ ในหมู่ชนชั้นนำได้ลงตัวในช่วงหนึ่ง ก็อาจกลายเป็นคนที่ไกล่เกลี่ยแล้วไม่ลงตัวไปได้ในช่วงต่อมา และด้วยเหตุดังนั้นจึงต้องขจัดออกไป ไม่โดยดีก็โดยไม่ดี ดังที่กล่าวแล้ว ทั้งนี้ ไม่ยกเว้นแม้แต่นายกรัฐมนตรีที่มีกองทัพ (บางส่วน) สนับสนุน และเมื่อขจัดไปแล้ว ก็ไม่สะดวกที่จะนำกลับมาใช้ใหม่ดังที่กล่าวแล้ว

อันที่จริง ดูเหมือนในปลายสมัยทักษิณ คุณทักษิณก็รู้อยู่แล้วว่าตัวจำเป็นต้อง "เว้นวรรค" เพราะการไกล่เกลี่ยผลประโยชน์ของกลุ่มชนชั้นนำไม่ลงตัว ไม่เฉพาะแต่ตัวคุณทักษิณเท่านั้นที่รู้ แม้นักการเมืองที่เจนเวทีอีกหลายคนในพรรคก็รู้ว่าเขาไม่อาจมีนายกฯที่ออกไปไหนแล้วโดนตะโกนด่าไม่ได้ เป็นภาระทางการเมือง และหมดสมรรถภาพที่จะปกป้องพวกเขาจากการโจมตีของคนชั้นกลางได้เสียแล้ว

เขาลือกันว่า นักการเมืองบางคนถึงกับช่วยลงขันในการทำรัฐประหารคุณทักษิณเสียเอง ดังนั้น เมื่อถูกคำพิพากษาห้ามดำรงตำแหน่งทางการเมืองถึง 5 ปี บางคนจึงอุทานว่าถูกหักหลัง

ไม่ว่าคุณทักษิณตั้งใจจะ "เว้นวรรค" นานเท่าไรในตอนนั้น บัดนี้แน่นอนว่าคุณทักษิณ ไม่อาจเริ่มบรรทัดใหม่ทางการเมืองได้ชั่วชีวิตเสียแล้ว

แม้ว่าคุณทักษิณตายทางการเมืองไปแล้ว แต่ผีของคุณทักษิณยังอยู่ และถูกปลุกขึ้นมาเพื่อสร้างความชอบธรรมแก่อำนาจของทหาร และกองทัพในการควบคุมการเมืองและนักการเมือง

คุณทักษิณนั้นหมดประโยชน์ทางการเมืองแก่ชนชั้นนำไปแล้ว แต่ผีทักษิณยังใช้ได้ เหตุฉะนั้นผีทักษิณจึงถูกปลุกให้ฟื้นอยู่ตลอดเวลา

ความน่ากลัวของผีทักษิณอยู่ที่ไหน?

นี่เป็นคำถามที่ไม่มีใครตอบได้ เพราะความน่ากลัวของผีนั้นจะมีอยู่ได้ ก็ตรงที่ไม่รู้อันตรายของมันอย่างแน่ชัดนี่แหละ หากผีมีอันตรายที่แน่ชัดเสียแล้ว เราย่อมสามารถป้องกันตัวได้เสมอ

ไม่ต่างจากสมัยหนึ่งที่คนไทยถูกทำให้กลัวผีคอมมิวนิสต์ เพราะมันเป็นผีจึงน่ากลัว

ก่อนที่คุณทักษิณจะตายทางการเมือง สังคมไทยเริ่มจะมีพลังในการควบคุมคุณทักษิณได้ หากมีการเลือกตั้งใหม่อีกครั้งหนึ่ง แน่นอนว่าพรรค ทรท.จะไม่ได้คะแนนถล่มทลายอย่างที่เคยได้มา แม้ยังสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยอาจเลิกไป แต่การกระทำของกลุ่มนี้ ให้พลังแก่สังคมที่จะลุกขึ้นมาตรวจสอบรัฐอย่างเข้มข้นขึ้น สื่อจะมีกำลังใจเข้มแข็งมากขึ้นในการตรวจสอบรัฐบาล

สังคมรู้ว่าอันตรายของคุณทักษิณคืออะไร และเริ่มสร้างกลไกและกระบวนการป้องกัน แต่เมื่อคุณทักษิณตายทางการเมืองเสียแล้ว ผีทักษิณกลับน่ากลัวเสียกว่า เพราะไม่มีใครรู้ว่าอันตรายอยู่ตรงไหน

ผีทำให้ฝ่ายอำนาจสามารถผลักปรปักษ์ของตนไปอยู่กับผีได้หมด เวลานี้คนไทยระแวงกันด้วยเรื่องท่อน้ำเลี้ยงเสียมากกว่า ประเด็นของเนื้อหาที่ขัดแย้งกัน ถ้าคุณไม่สนับสนุนการรัฐประหาร คุณคือพวกผี นักการเมืองที่มาจากการเลือกตั้งทุกคน อาจถูกผีสิงได้เสมอ จึงไม่น่าไว้วางใจ และต้องให้ระบบราชการควบคุม หรือเป็นอิสระเสียจากการกำกับควบคุมของการเมือง

แม้แต่สิทธิเสรีภาพของประชาชนก็ยังควรถูกระงับ เพราะผีทักษิณอาจใช้ประโยชน์

กลัวอะไรกันนักหนา ขนาดทักษิณเป็นๆ สังคมไทยยังเกือบจะคุมได้อยู่แล้ว สำมะหาอะไรกับผีที่ถูกปลุกให้ฟื้นคืนชีพเช่นนี้ ความกลัวมักทำให้เรายินยอมสละสิ่งที่มีคุณค่าต่างๆ อย่างมืดบอด ผีทักษิณจึงเป็นแต่การข่มขู่ให้กลัวอย่างไร้เหตุผลเท่านั้น

สิ่งที่น่าประหลาดอยู่ที่ว่า คนที่กลัวผีที่สุดคือคนที่หลอกผีคนอื่นเขา

หน้า 6