คอลัมน์ จอดป้ายประชาชื่น  เศรษฐ์ สันติ  มติชนรายวัน  วันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10567

รับรู้เป็นข่าวแล้วว่า คณะกรรมการกฤษฎีกามีความเห็นว่า การแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 เพื่อให้สำนักงานสลากฯออกหวยบนดิน 3 ตัว 2 ตัวได้ ไม่มีผลกระทบต่อคดีที่กระทรวงการคลังกล่าวโทษคณะรัฐมนตรี พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร คณะกรรมการและอดีตผู้บริหารสำนักงานสลากฯ ต่อคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.)

ลองมาดูว่า ความเห็นในทางกฎหมายอย่างเป็นทางการจากบันทึกคณะกรรมการกฤษฎีกา (เรื่องเสร็จที่ 70/2550) ว่าเป็นอย่างไร

ตามหลัก "กฎหมายไม่มีผลย้อนหลัง" ซึ่งเป็นหลักกฎหมายทั่วไปของกฎหมายอาญา มุ่งให้ความคุ้มครอง แก่ผู้ที่จะต้องรับโทษทางอาญาว่า ต้องมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นความผิดและกำหนดโทษไว้

หากขณะกระทำไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว จะนำกฎหมายที่บัญญัติให้การกระทำนั้นเป็นความผิด หรือกำหนดโทษในภายหลังมาลงแก่ผู้กระทำความผิดไม่ได้ โดยมีหลักกฎหมายยกเว้นหลักทั่วไปดังกล่าวว่า หากเป็นกรณีกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง กำหนดให้การกระทำเช่นนั้นไม่เป็นความผิดต่อไปให้ถือว่าบุคคลนั้น พ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิด

หรือหากมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษ ให้ถือว่า ผู้นั้นไม่เคยต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิด หรือหากได้รับโทษอยู่ให้การลงโทษสิ้นสุดลง และกรณีที่กฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด มีสาระแตกต่างจากกฎหมายที่ใช้ภายหลังกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใด เว้นแต่คดีถึงที่สุดแล้ว ซึ่งเป็นไปตามมาตรา 2 และมาตรา 3 แห่งประมวลกฎหมายอาญา (ป.อาญา)

โดยที่ข้อหารือของกระทรวงการคลังอยู่บนสมมติฐานว่า บุคคลที่เกี่ยวข้องกับโครงการออกสลากพิเศษแบบเลขท้าย 3 ตัว และ 3 ตัว มีการกระทำที่เข้าข่ายเป็นการกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการตามมาตรา 157 ป.อาญา หรือมาตรา 11 แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดของพนักงานในองค์การหรือหน่วยงานของรัฐ พ.ศ.2502

คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาแล้วเห็นว่า ร่าง พ.ร.บ.สำนักงานสลากฯ มีสาระสำคัญเป็นเพียงแก้ไข เพิ่มเติมขอบวัตถุประสงค์ ของสำนักงานสลากฯ เพื่อขยายขอบวัตถุประสงค์ให้มีอำนาจออกสลากกินรวบได้ พร้อมกับกำหนดหลักเกณฑ์การจัดสรรรายได้ จากการจำหน่ายสลากดังกล่าว และการนำรายได้เข้าสู่ระบบรายรับของแผ่นดิน อันมีผลให้สำนักงานสลากฯซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยกฎหมายเฉพาะ มีอำนาจดำเนินการออกสลากกินรวบตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

หลักการของกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติมฯนั้น หาได้มีผลทางกฎหมายให้การกระทำนอกขอบวัตถุประสงค์ ที่สำนักงานสลากฯได้กระทำไปแล้ว หรือการกระทำของบุคคลใดที่ได้กระทำในลักษณะเป็นการปฏิบัติหน้าที่ หรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ เกี่ยวกับการจัดสรรเงินของสำนักงานสลากฯตาม พ.ร.บ.สำนักงานสลากฯ กลับกลายเป็นการกระทำที่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมายแต่อย่างใด

อีกทั้งไม่มีบทบัญญัติมาตราใดในร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าวที่บัญญัติให้การกระทำของบุคคลใดที่ปฏิบัติ หรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ เพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด หรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต ไม่เป็นความผิดตามมาตรา 157 ป.อาญา หรือมาตรา 11 แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดของพนักงานในองค์การ หรือหน่วยงานของรัฐฯอีกต่อไป ดังนั้น ร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าว จึงมิใช่กรณีที่กฎหมายที่บัญญัติในภายหลังกำหนดให้การกระทำนั้น ไม่เป็นความผิดแต่อย่างใด

จึงไม่ถือว่า เป็นการตรากฎหมายที่มีผลเป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิด หรือทำให้บุคคลดังกล่าว พ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิดหรือไม่ต้องรับโทษ

แม้ผลตีความจะออกมาเช่นนี้ แต่การจะออกหวย 2 ตัว 3 ตัวหรือไม่ ต้องขึ้นอยู่กับว่า รัฐบาลยึดนโยบายเศรษฐกิจพอเพียงที่แท้จริงหรือจอมปลอม

หน้า 20