คอลัมน์ ส่ามัญสำนึก  โดย ทวี มีเงิน  ประชาชาติธุรกิจ  วันที่ 07 ธันวาคม พ.ศ. 2549 ปีที่ 30 ฉบับที่ 3851 (3051)

ในที่สุด "หม่อมอุ๋ย" ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกฯ และ รมว.คลัง ตัดสินใจถอน พ.ร.บ.สลากกินแบ่งฯออกกลางสภา ท่ามกลางความโล่งใจของหลายๆ ฝ่าย

แม้ "หม่อมอุ๋ย" จะถอนก็เพียงชั่วคราว เพื่อนำมาปรับปรุงใหม่ เพราะพบข้อมูลใหม่ว่าเด็กวัยรุ่นเข้าสู่วงจรนี้มากกว่าเดิมถึง 4 เท่าตัว เมื่อหักกลบลบกันกับตัวเลขคนเล่นหวย 30 ล้านคนแล้ว ก็ต้องร้องเพลง "ถอยดีกว่า...ไม่เอาดีกว่า"

โล่งอกไม่ทันไร ในข่าวเล็กๆ ของหนังสือพิมพ์รายวันหลายๆ ฉบับ รายงานว่า รัฐบาลจะยังคงเดินหน้าโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุน เป็นปีที่สาม เพราะเห็นว่าเป็นโครงการที่ดี

ผมไม่รู้ว่าคนที่รับผิดชอบเรื่องนี้คิดอะไรอยู่ หากยังคงไว้ ก็มีแต่เสียกับเสียกับรัฐบาล เท่ากับให้เครดิตรัฐบาลทักษิณ ทั้งที่โครงการนี้เป็นโครงการโหลยโท่ยที่สุดโครงการหนึ่ง ในหลายๆ โครงการที่รัฐบาลที่แล้วทำไว้

หากรัฐบาลเดินหน้าต่อ ในทางการเมืองถือว่าพลาดท่า เพราะเท่ากับยอมรับนโยบายของรัฐบาลที่โดน คปค.รัฐประหาร แล้วยังจะย่ำรอยเดิมอีก

นโยบายเอาเงินหวยมาให้ทุนโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุน มีทั้งไม่เหมาะสมและวาระซ่อนเร้น

เชื่อเถอะคนระดับ "นายกฯทักษิณ" ไม่มีทางคิดชั้นเดียว คิดแต่ละครั้งอย่างน้อยต้องได้ประโยชน์ไม่ทางใดทางหนึ่ง

โครงการนี้คิดขึ้นมาเพื่อหาเสียงล้วนๆ กระบวนการคัดเลือกก็ไม่ได้เปิดเผยว่าคัดเลือกอย่างไร แต่ก็มีเสียงนินทาว่า คนที่ได้รับทุนล้วนเป็นลูกหลานหัวคะแนนพรรคไทยรักไทย

อย่างไรก็ตาม ถึงไม่ใช่ลูกหัวคะแนน แต่ได้โบนัสอย่างนี้ ไม่เป็นหัวคะแนนไทยรักไทยแล้วจะไปเป็นให้พรรคไหน

เมื่อว่ากันถึงความเหมาะสมก็ไม่รู้ว่าการที่ให้เด็กคนใดคนหนึ่งเรียนถึงระดับปริญญาตรี จนถึง ปริญญาเอก หรือ 1 อำเภอต้องมี 1 ด็อกเตอร์นั้น จะได้ประโยชน์อะไร ถ้าตราบใดๆ ระบบการศึกษาบ้านเรายังไม่เท่าเทียมกัน

นอกจากเท่ แต่กินไม่ได้

เด็กนักเรียนทุน จำนวนไม่น้อยหรือเป็นส่วนใหญ่ต้องเผชิญชะตากรรมต้องปรับตัวในสังคมต่างวัฒนธรรม อันเนื่องจากความไม่พร้อม จากเด็กต่างอำเภออยู่ในชนบทต้องก้าวกระโดดไปอยู่อีกสังคมหนึ่งอย่างไม่ทันตั้งตัว บางรายปรับตัวไม่ได้ ต้องปลิดชีพตัวเองอย่างที่เป็นข่าวมาแล้ว

เด็กเหล่านี้เรียนจบกลับมาเป็นด็อกเตอร์ก็ต้องหางานทำในกรุงเทพฯ บางรายอาจจะทำมาหากินอยู่ต่างประเทศ คงไม่มีใครกลับมาเอาวิชาความรู้มาพัฒนาบ้านเกิดแน่ๆ เพราะสาขาที่ไปเรียนไม่เห็นว่าจะมาช่วยพัฒนาท้องถิ่นตรงไหน ทั้งที่คำว่า 1 อำเภอ 1 ทุน น่าจะหมายถึงให้ทุนเรียนจบแล้วต้องกลับมารับใช้บ้านเกิด

เมื่อเป็นเช่นนี้จึงมองไม่เห็นประโยชน์อะไร นอกจากหวังผลทางการเมือง

ยิ่งไม่เป็นธรรม เมื่อรัฐบาลเป็นเจ้ามือ แล้วเอาเงินจากคนเล่นหวยซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ เอาไปใช้ตามใจเพื่อประโยชน์ทางการเมือง ไม่ได้กลับคืนไปให้ท้องถิ่นของคนเหล่านั้น

รัฐบาลพยายามทำเท่ต้องมี 1 ด็อกเตอร์ 1 อำเภอ ทั้งๆ ที่เม็ดเงินที่ส่งนักเรียนทุน 1 ทุน 1 อำเภอนั้น สามารถมาพัฒนาระบบการศึกษาได้ทั้งอำเภอ

การนำเม็ดเงินเหล่านี้มาพัฒนาการศึกษาให้ทั่วถึงและเท่าเทียมน่าจะเป็นประโยชน์กว่าการใช้ทุน 1 ทุน 1 อำเภอ

นายกฯ ทักษิณ โชว์ออฟว่าได้นำเงินหวยมาใช้ประโยชน์ แต่หารู้ไม่ว่าเงินเหล่านั้นได้สร้างตราบาปให้กับเด็กๆ ที่ได้รับทุนในวันข้างหน้า

ถ้าเด็กๆ จบมาแล้วเป็น "ด็อกเตอร์" เขาจะรู้สึกอย่างไร ถ้าถูกเรียกว่า นักเรียนทุนหวย หรือ "ด็อกเตอร์หวย"

เด็กๆ เหล่านี้จะไปเป็นครูบาอาจารย์สอน "จริยธรรม" ให้กับคนรุ่นหลังได้อย่างไร เมื่อทุนที่เขาได้มันผิดศีลธรรม

วันนี้เขาอาจไม่รู้สึกอะไร แต่ว่าถึงวันหนึ่งเขาจะรู้ว่านี่คือปมด้อย ความจริงทุนเหล่านี้ก็เคยมีมาในอดีต แต่คนโบราณเขาชาญฉลาดได้โยกเม็ดเงินเข้าสู่ระบบงบประมาณ เด็กที่ได้รับทุนก็กลายเป็น "เด็กทุนรัฐบาล" ทั้งที่ทุนเหล่านี้ส่วนหนึ่งก็เป็นเงินจากกองสลากที่นำส่งเข้าคลังเหมือนกัน

ผมเชื่อว่าสังคมคงอยากเห็นประโยชน์จากเงินหวย เพื่อใช้กับการยกระดับโรงเรียนทั่วๆ ไปมากกว่าการได้เห็นเด็กในอำเภอ ได้ทุนเรียนด็อกเตอร์

เคยมีกรณีศึกษาในวงการแพทย์ว่า การที่ให้ทุนนักศึกษาแพทย์ไปศึกษาต่อต่างประเทศในระดับปริญญาตรี จนจบระดับปริญญาเอก ใช้เม็ดเงินในการศึกษาพอๆ กับ งบประมาณในการก่อสร้างโรงพยาบาลระดับอำเภอ 1 โรง

นับจากนั้นมางบประมาณของรัฐบาล จึงมุ่งไปที่การก่อสร้างโรงพยาบาลที่เป็นประโยชน์กับคนส่วนใหญ่ มากกว่าที่จะให้ทุนเฉพาะคนใดคนหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม จะเดินหน้า หรือปรับแผนอย่างไรก็อย่าให้ประเจิดประเจ้อว่าเป็นทุนจากเงินหวย ควรจะนำเข้าสู่ "คลัง" แล้วค่อยผันออกมาในนามเงินทุนรัฐบาลจะดีกว่า

ก่อนจะเลิกหวยบนดิน ต้องเลิกโครงการนักเรียนทุนหวยก่อนอันดับแรก ส่วนที่ได้รับทุนแล้วก็ควรแปลงทุนหวยให้เป็นทุนรัฐบาล โดยเอาเงินที่กองสลากฯ ส่งเข้าคลังนั่นแหละ

เด็กจะได้ภูมิใจว่าเขาไม่ใช่นักเรียนทุนหวย และด็อกเตอร์หวย อีกต่อไป

หน้า 46