คอลัมน์ คลื่นความคิด สกล หาญสุทธิวารินทร์ มติชนรายวัน วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2549 ปีที่ 29 ฉบับที่ 10384

ในบรรดาสินค้าที่วางจำหน่ายในประเทศต่างๆ จะมีทั้งสินค้าที่ผลิตภายในประเทศและสินค้านำเข้า ถ้าสินค้าที่วางจำหน่ายไม่มีป้าย หรือเครื่องหมายที่แสดงว่าผลิตในประเทศหรือผลิตจากต่างประเทศ ถึงแม้จะมีเครื่องหมายการค้าแสดงอยู่ก็ตาม ก็เป็นเรื่องยากที่ผู้บริโภคจะทราบว่าสินค้าที่จะซื้อเป็นสินค้าที่ผลิตในประเทศ หรือผลิตจากต่างประเทศ ประเทศใด เพราะเครื่องหมายการค้าไม่ใช่เครื่องหมายที่แสดงถึงแหล่งหรือประเทศผู้ผลิต และถึงแม้จะมีการแสดงหรือมีเครื่องหมายที่ระบุว่าสินค้านั้นผลิตที่ใด ถ้าไม่มีกฎเกณฑ์กำหนดไว้ ก็อาจมีการแสดงข้อมูลหรือเครื่องหมายที่ไม่ตรงข้อเท็จจริง ซึ่งอาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดหรืออาจเข้าข่ายเป็นการหลอกลวงผู้บริโภคก็ได้

ดังนั้น หลายๆ ประเทศจึงมีกฎระเบียบกำหนดให้มีการแสดงเครื่องหมาย หรือข้อความระบุแหล่งกำเนิดของสินค้าที่สินค้า หรือหีบห่อ และกำหนดเกณฑ์ในการพิจารณาแหล่งกำเนิดไว้

ประเทศที่กำหนดมาตรการให้มีการแสดงเครื่องหมายระบุแหล่งกำเนิดของสินค้าที่มีผลใช้บังคับแล้ว ที่สำคัญๆ มีหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา มีมาตรการกำหนดให้มีการระบุแหล่งกำเนิดของสินค้า พร้อมกฎเกณฑ์ในการพิจารณาแหล่งกำเนิดสินค้า มีหลักการที่สำคัญคือ ถ้าเป็นสินค้าที่ผลิตในอเมริกาถูกต้องตามเกณฑ์ที่กำหนด ก็ให้ระบุหรือแสดงเครื่องหมายว่า ผลิตในสหรัฐอเมริกา "Made in USA" ถ้าเป็นสินค้านำเข้าที่ผลิตจากต่างประเทศ ก็ให้ระบุประเทศผู้ผลิต เช่น "Made in Thailand" เป็นต้น

การกำหนดมาตรการให้ระบุหรือแสดงแหล่งกำเนิดสินค้า ก็เพื่อไม่ให้ผู้บริโภคถูกหลอกลวง และเป็นข้อมูลให้ผู้บริโภคทราบว่า เป็นสินค้าที่ผลิตที่ไหนเพื่อประกอบการตัดสินใจในการซื้อสินค้า

ประเทศจีนก็เป็นประเทศหนึ่งที่มีข้อกำหนด ให้มีการแสดงเครื่องหมายระบุแหล่งกำเนิดของสินค้าที่นำเข้า และส่งออก ในข้อกำหนดของประเทศจีนระบุไว้ว่า การกำหนดให้มีการแสดงเครื่องหมายระบุแหล่งกำเนิดของสินค้า มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การพิจารณาแหล่งกำเนิดสินค้านำเข้าและส่งออกเป็นไปอย่างถูกต้อง เพื่อรองรับมาตรการทางการค้า ที่เกี่ยวข้องกับแหล่งกำเนิดของสินค้า และเพื่อส่งเสริมและพัฒนาการค้าต่างประเทศของจีน

สำหรับสหภาพยุโรปก็อยู่ในระหว่างการพิจารณาดำเนินการออกประกาศใช้บังคับข้อกำหนดให้มีการระบุแหล่งกำเนิดของสินค้า เนื่องจากปัจจุบันสินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรปกำลังมีการแข่งขันกันอย่างรุนแรงกับสินค้านำเข้า สมาชิกบางประเทศ และอุตสาหกรรมบางประเภทจึงเรียกร้องให้ออกข้อกำหนดในเรื่องนี้ออกใช้บังคับ

หลักการคือ ถ้าเป็นสินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรป ให้แสดงเครื่องหมายระบุว่าผลิตในสหภาพยุโรป ถ้าเป็นสินค้านำเข้า ก็ให้แสดงเครื่องหมายระบุประเทศที่ผลิต ทั้งนี้ มีจุดประสงค์เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของสินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรป เพราะเชื่อว่าสินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรปมีชื่อเสียงในด้านมาตรฐานและคุณภาพของสินค้าในระดับสูง ซึ่งจะเป็นข้อมูลให้ผู้บริโภคตัดสินใจว่า จะซื้อสินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรปหรือซื้อสินค้านำเข้า แต่ขณะนี้กฎระเบียบดังกล่าว ยังไม่เป็นที่ยุติ อยู่ในระหว่างการรับฟังข้อคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในหลายๆ ประเด็น

หากกฎระเบียบเรื่องการกำหนดมาตรการให้แสดงเครื่องหมายระบุแหล่งกำเนิดสินค้าของสหภาพยุโรปมีผลใช้บังคับ คงมีผลกระทบถึงผู้ส่งออกไทยที่จะต้องแสดงเครื่องหมายสำหรับสินค้าที่ส่งไปจำหน่ายในสหภาพยุโรปไม่มากก็น้อย จึงเป็นเรื่องที่ต้องติดตามต่อไป

หน้า 20