คอลัมน์ ดุลยภาพดุลยพินิจ โดย ผาสุก พงษ์ไพจิตร มติชนรายวัน วันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 ปีที่ 29 ฉบับที่ 10294

นักเศรษฐศาสตร์สำนัก public choice นำแนวคิดเรื่องซับพลายและดีมานด์ (อุปทานและอุปสงค์) ในระบบตลาดสินค้าทั่วไป มาวิเคราะห์การเมือง โดยตลาดการเมืองมีบริษัทการเมืองคือพรรคต่างๆ เป็นผู้เสนอขายนโยบาย ให้กับผู้ออกเสียงเลือกตั้ง ซึ่งเป็นผู้บริโภคนโยบายเลือกซื้อหา

เมื่อมองเป็นตลาดการเมือง เราก็จะเห็นปรากฏการณ์ตลาดการเมืองและการกำหนดนโยบายถูกผูกขาดโดยพรรคใหญ่เกิดขึ้นได้ สำหรับกรณีของไทย ศาสตราจารย์รังสรรค์ ธนะพรพันธ์ ได้วิเคราะห์ไว้ในหนังสือเรื่องเศรษฐศาสตร์รัฐธรรมนูญ บทวิเคราะห์รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540 (3 เล่ม) พิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชนและเพิ่งได้รับรางวัลชูเกียรติ อุทกพันธ์ ประจำปี 2549 ไปเมื่อเร็วๆ นี้

ขณะนี้มีแนวโน้มว่า ระดับการผูกขาดในตลาดการเมืองไทยจะผ่อนคลายลง ด้วยเหตุฉะนี้จึงเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันกัน ด้านนโยบายได้มากขึ้น จึงเป็นช่วงเวลาซึ่งสินค้าเก่าๆ หรือนโยบายเก่าๆ จะต้องได้รับการ relaunch พร้อมๆ กับการปรับปรุง

และเป็นโอกาสให้มีการ launch สินค้าหรือนโยบายใหม่ๆ เพื่อให้ผู้ออกเสียงเลือกตั้งเลือก

เป็นที่ชัดเจนแล้วว่าจะมีการเลือกตั้งใหม่ภายในเร็วๆ นี้ จะมีบริษัทการเมืองจำนวนมากเตรียมตัวเข้าตลาด จึงใคร่เสนอเมนูสินค้าบางตัว ซึ่งบริษัทการเมืองทั้งหลายอาจนำไปพิจารณาเสนอขาย เพื่อดึงดูดลูกค้า โดยจะพยายามสร้างสินค้าที่จะให้ความพอใจให้กับลูกค้ากลุ่มต่างๆ อย่างเสมอหน้ากัน

หนึ่ง กลุ่มผู้หญิงเป็นกลุ่มลูกค้ากลุ่มใหญ่ มีสัดส่วนถึงครึ่งหนึ่งของผู้ออกเสียงเลือกตั้งทั้งหมดของประเทศ แต่พรรคการเมืองมักละเลยตลาดกลุ่มนี้ มีสินค้าตัวใหม่หลายตัวที่น่าจะ launch เพื่อสนองความต้องการของตลาด เช่น

@ ขณะนี้ภรรยาไม่สามารถฟ้องหย่าสามีที่มีภรรยาน้อยได้ ถ้าสามีไม่ได้เชิดชูภรรยาน้อยในที่สาธารณะ กฎหมายนี้ทำให้ผู้หญิงเสียเปรียบอย่างมาก ต้องมีการแก้ไขให้ภรรยาหย่าสามีที่มีภรรยาน้อยได้ และสามารถร้องขอเงินอุดหนุนจากสามี สำหรับตัวเองและลูกๆ ถ้าต้องทิ้งสามี หรือถูกทิ้ง พร้อมทั้งให้แก้ไขกฎหมายซึ่งมีนัยให้สามีข่มขืนภรรยาได้

@ ผู้หญิงจำนวนมากเผชิญปัญหาความรุนแรงในครอบครัว ถูกทุบตีโดยสามีถึงขั้นไม่สามารถอยู่ร่วมในบ้านเดียวกันได้ จำเป็นต้องมีที่พักเป็นการชั่วคราว แต่ขณะนี้ทั่วประเทศ ทางการมีที่พักให้ทั้งหมด 25 แห่ง ตรงนี้ต้องแก้ไข โดยให้เพิ่มบ้านพักฉุกเฉินประเภทนี้อย่างน้อยทุกจังหวัด และมีแผนการขยายสู่ระดับอำเภอใหญ่ๆ พร้อมทั้งต้องจัดให้มีบุคลากรด้านจิตวิทยา และนักสังคมสงเคราะห์ที่เหมาะสม และมีคุณภาพอยู่ประจำ เพื่อให้คำปรึกษาและช่วยดูแล ค่าใช้จ่ายในส่วนนี้อาจโยงกับทาง อบต.

@ ขณะนี้ประเทศไทยเป็นรองลาวและเขมร เมื่อพูดถึงเปอร์เซ็นต์ผู้หญิงที่อยู่ในระดับการตัดสินใจ พรรคการเมือง จึงต้องส่งเสริมให้ผู้หญิงมีบทบาทในระดับการตัดสินใจ โดยให้ Party list มีผู้หญิงอย่างน้อย 50 เปอร์เซ็นต์ และอยู่ในระดับต้นๆ อย่างน้อย 25 เปอร์เซ็นต์ การที่มีผู้หญิงอยู่ในระดับการตัดสินใจมากขึ้น น่าจะเอื้อต่อการดำเนินนโยบายใหม่ๆ เพื่อผู้หญิง จะได้มีประสิทธิผลมากขึ้น

@ การคุ้มครองการถูกลวนลามทางเพศ ต้องมีการออกระเบียบการคุ้มครอง และบทลงโทษที่ชัดเจนในกรณีหน่วยงานราชการ และในสถานที่สาธารณะทั่วๆ ไป เนื่องจากในขณะนี้ การคุ้มครองต้องผ่านการฟ้องร้องในกระบวนศาล และกฎระเบียบของภาคราชการ หรือภาคเอกชนยังไม่มีการกำหนดบทลงโทษที่ชัดเจน

นี่เป็นสินค้าบางตัวที่เราเสนอ เราขอชักชวนให้พรรคการเมือง คิดสินค้าตัวใหม่ๆ ขึ้นที่จะสนองความต้องการของผู้หญิง ที่เราไม่ได้กล่าวถึงไว้ในที่นี้เพิ่มเติมอีก

สอง สังคมไทยกำลังเข้าสู่สภาวะที่สัดส่วนของคนชราภาพจะมีจำนวนสูงขึ้นทุกวัน ขณะเดียวกันจำนวนคนแก่ที่ขาดคนดูแล ก็จะมากขึ้นด้วย คนแก่ทุกคนที่ขาดคนดูแล ต้องได้รับเบี้ยเลี้ยงอย่างน้อยเดือนละ 500 บาท ให้ อบต.ดูแลในเรื่องนี้ รวมทั้งด้านการเงินด้วย

สาม ในเรื่องของสุขภาพ ซึ่งส่งผลกระทบกับคนทุกกลุ่ม มีข้อเสนอให้

@ Relaunch 30 บาท รักษาทุกโรค โดยให้คนไข้จ่ายเพิ่มเป็นคนละ 50 บาท (เพราะค่าครองชีพเพิ่มขึ้นแล้ว) แล้วเพิ่มเงินจัดสรรต่อหัวคนไข้ให้กับโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น 1 เท่า

@ เพิ่มเงินเดือนนางพยาบาลให้เหมาะสม โดยค่าใช้จ่ายในส่วน (ก) และ (ข) นี้ อาจหาเงินจากภาษีโรงพยาบาลเอกชน ที่ได้รับกำไรจากการให้บริการคนไข้ต่างประเทศ และบางส่วนของภาษี เหล้า และบุหรี่

@ ปัญหาการแพร่กระจายโรค Aids กำลังกลับมาใหม่ โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน/ผู้หญิงต้องมีนโยบายในเรื่องนี้อย่างชัดเจน

สี่ ด้านการศึกษา ต้อง Relaunch ปฏิรูปการศึกษา และกำหนดให้เยาวชนทุกคนได้รับการศึกษาฟรีจนถึงระดับปริญญาตรี

ห้า ออก พ.ร.บ.กำกับการใช้กำไรจากสลากกินแบ่ง และหวย 2 ตัว 3 ตัว กำหนดให้ใช้เพื่อส่งเสริมการกีฬาในท้องถิ่น การศิลปะ (เช่น เงินเดือนศิลปินแห่งชาติที่เหมาะสมกับศักดิ์ศรี) และการศึกษาให้ชัดเจนและโปร่งใส

ผู้เขียนเชิญชวนให้พรรคการเมืองพิจารณา launch สินค้านโยบายตัวใหม่ จากเมนูที่เสนอมานี้ โดยผู้เขียนไม่คิดค่าบริการแต่อย่างใด รออย่างเดียวเมื่อนำไปขายแล้วได้รับเลือกเข้าจัดตั้งรัฐบาลต้องผลิตสินค้าจริงๆ และให้ได้คุณภาพ

หน้า 6