คอลัมน์ จอดป้ายประชาชื่น เศรษฐ์ สันติ มติชนรายวัน วันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2549 ปีที่ 29 ฉบับที่ 10329

พูดกันมากว่า วิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในประวัติศาสตร์พัฒนาการของทุนนิยมไทย แต่ยังไม่เคยมีการศึกษาข้อมูลเรื่องนี้อย่างจริงจัง โชคดีโครงการเมธีวิจัยอาวุโส สกว. ศ.ดร.ผาสุก พงษ์ไพจิตร ได้พยายามศึกษาเรื่องนี้อย่างเป็นระบบภายใต้ชื่อ "โครงสร้างและพลวัตทุนไทยหลังวิกฤตเศรษฐกิจ (Structure and Dynamic of Capital in Post-Crisis Thailand)"

โครงการดังกล่าวได้แบ่งเรื่องวิจัยออกเป็นหลายหัวข้อ แต่ละหัวข้อมีนักวิชาการรับผิดชอบในการศึกษาวิจัย ช่วงการเก็บรวบรวมข้อมูล มีการสัมมนาเพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องวิจารณ์เพื่อปรับปรุงงานวิจัยเป็นระยะๆ

ในสัปดาห์หน้า ระหว่างวันที่ 28-29 มิถุนายน 2549 จะเป็นการสัมมนาวิจารณ์งานครั้งสุดท้าย (ห้องประชุมจุมภฏ-พันธุ์ทิพย์ ชั้น 4 อาคารประชาธิปก รำไพพรรณี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) ก่อนที่จะสรุปผลงานวิจัยอย่างเป็นทางการ

ผลงานชิ้นแรกที่นำเสนอในช่วงเช้าวันที่ 28 มิถุนายน คือ "กลุ่มทุนและธุรกิจครอบครัวไทย ก่อนและหลังวิกฤตปี 2540" โดย ดร.เนตรนภา ไวทย์เลิศศักดิ์

งานชิ้นนี้ชี้เห็นว่า ยุคสมัยของทุนนิยมไทยซึ่งมีกลุ่มธนาคารพาณิชย์ไทย 5 แห่งครอบงำอยู่ได้สิ้นสุดลงแล้ว การเปิดเสรีการลงทุน และการเงินเปิดโอกาสให้ทุนต่างชาติเข้ามามีส่วนแบ่งประมาณครึ่งหนึ่งหรือมากกว่าในธุรกิจการเงินทุกสาขา

นอกจากภาคการเงินแล้ว ภาคอุตสาหกรรมและนอกภาคบริการการเงินก็มีชะตากรรมดุจเดียวกัน

หัวข้อต่อมาก็คือ "การสะสมทุนในประเทศไทย : ศึกษากรณีธุรกิจสุรา" โดย รศ.ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ และ "บริษัทข้ามชาติไทยหลังวิกฤตเศรษฐกิจ พ.ศ.2540 : พลวัตการเปลี่ยนแปลงและข้อสรุป" โดย ผศ.ดร.ภวิดา ปานะนนท์

ช่วงบ่ายวันแรกเริ่มด้วยหัวข้อ "พลวัตทุนข้ามชาติในประเทศไทยหลังวิกฤต 2540" โดยนพนันท์ วรรณเทพสกุล ตามด้วย "สองนคราค้าปลีก" โดยวีรยุทธ กาญจน์ชูฉัตร

วันที่ 29 มิถุนายน เริ่มด้วยหัวข้อ "ธนาคารพาณิชย์ไทยหลังวิกฤตเศรษฐกิจ พลวัตการปรับตัวและการแข่งขันใหม่" โดยอุกฤษฏ์ ปัทมานันท์

ตามด้วยหัวข้อที่น่าสนใจคือ "สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์กับบทบาทการลงทุนทางธุรกิจ" โดย รศ.ดร.พอพันธุ์ อุยยานนท์

ใครที่สนใจพัฒนาการของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ในการลงทุน และการปรับตัวเพื่อต่อสู้กับวิกฤต ต้องหางานวิจัยมาอ่านซึ่งได้ข่าวว่า ทางผู้วิจัยมีความคิดที่พิมพ์จำหน่าย

ในช่วงบ่ายนำเสนอหัวข้อ "แนวโน้มการเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย หลังการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ" โดย ดร.สักกรินทร์ นิยมศิลป์

เรื่องนี้ทางหน้าเศรษฐกิจ "มติชน" คงนำสาระสำคัญของงานวิจัยมานำเสนอต่อไป

ปิดท้ายด้วยการนำเสนอหัวข้อ "บทบาททางการเมืองของเจ้าพ่อในกระแสโลกาภิวัตน์ : กรณีศึกษาจังหวัดหนึ่ง ทางภาคตะวันออก" โดย ดร.ชัยยนต์ ประดิษฐ์ศิลป์

แม้มิได้บอกชื่อว่า เป็นจังหวัดไหน แต่ผู้คนก็เดาออกว่า หนีไม่พ้นจังหวัดชลบุรี ที่เจ้าพ่อสิ้นลายต้องหนีคำพิพากษาศาลหัวซุกหัวซุน ในคดีทุจริตการจัดซื้อที่ดิน (ยังมีคดีจ้างวานฆ่าค้างอยู่ในศาลอีกคดี)

แม้แต่อิทธิพลทางการเมืองของลูกหรือผู้บริหารระดับสูงในรัฐบาลที่คิดว่าจะคุ้มหัวได้ ก็ไร้ประโยชน์

นี่อาจเป็นเงาสะท้อนหนึ่งถึงความไม่เที่ยงแท้ โดยเฉพาะระบบทุนนิยมที่ผู้แข็งแกร่งกว่าคือผู้ชนะ

หน้า 20