โดย ประเวศ วะสี  มติชนรายวัน วันที่ 01 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 ปีที่ 28 ฉบับที่ 9974

ผู้เขียนเคยเสนอยุทธศาสตร์ 3 ประการ เพื่อดับไฟใต้คือ

(1) การไม่ตกสู่กับดักของผู้ก่อความไม่สงบ

(2) การลดความรุนแรง

(3) การสร้างเงื่อนไขการวางอาวุธ

ยุทธศาสตร์ 2 ประการแรกเคยกล่าวแล้ว(มติชนรายวัน ฉบับวันที่ 3 มิถุนายน 2548) ในตอนนี้จะกล่าวถึงยุทธศาสตร์ที่ 3 คือ สร้างเงื่อนไขการวางอาวุธ

1.วัตถุประสงค์

สร้างเงื่อนไขต่างๆ ที่ทำให้ผู้ก่อความไม่สงบเห็นว่าวิถีความรุนแรงขาดการสนับสนุนทั้งทางมวลชนและทางอุดมการณ์ ไม่มีทางสำเร็จ แต่มีความหวังในการร่วมสร้างสังคมที่ยุติธรรม เป็นธรรม และมีสันติสุข โดยใช้สันติวิธี จนยินดีวางอาวุธ

2.หลักการ 3 ประการ

มีหลักการ 3 ประการ คือ

(1) สร้างมหาประชามติอย่างล้นหลามที่ปฏิเสธการใช้ความรุนแรง

(2) แสดงอุดมการณ์อิสลามเพื่อสันติภาพอย่างเข้มข้น

(3) เปิดโอกาสการมีส่วนร่วมสร้างการปกครองท้องถิ่นที่ยุติธรรม เป็นธรรม มีสันติสุข โดยคำนึงถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น อันอยู่ในพระราชอาณาจักรเดียวกัน

3.วิธีการ 4 ประการ

เพื่อดำเนินการตามหลักการ 3 ประการข้างต้น ควรดำเนินการ 4 ประการ ดังต่อไปนี้

(1) คนไทยทั้งประเทศจับมือกันปฏิเสธความรุนแรง รัฐบาลควรส่งเสริมให้คนไทยทุกภาคส่วน ทุกพื้นที่ ทั่วประเทศ พร้อมกัน ณ วันใดวันหนึ่ง เช่น วันที่ 16 สิงหาคม 2548 อันเป็นวันครบรอบ 60 ปี ของการประกาศสันติภาพของประเทศไทย เมื่อพ.ศ.2488 ในวันและเวลาเดียวกัน คนไทยทั้งประเทศควรจะยืนเรียงแถวจับมือกัน จากหมู่บ้านถึงหมู่บ้าน ตำบลถึงตำบล จังหวัดถึงจังหวัด จากเหนือจรดใต้ จากตะวันออกจรดตะวันตก และในทิศอื่นๆ เป็นเครือข่ายคนไทยเต็มประเทศที่เปล่งวาจาปฏิเสธความรุนแรง แต่สนับสนุนสันติวิธีและสันติภาพ

เมื่อ 10 กว่าปีมาแล้วที่ประเทศเยอรมนีมีกระบวนการนาซีใหม่คอยลอบทำร้ายชาวต่างชาติ รัฐบาลไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ในที่สุดคนเยอรมันเป็นล้านคนออกมาเดินขบวน นายกรัฐมนตรีเยอรมันก็ร่วมเดินขบวนด้วย มหาประชามติอย่างท่วมท้นว่าเยอรมนีไม่ต้องการความรุนแรง ทำให้ผู้ก่อความรุนแรงใจฝ่อ และล้มเลิกการก่อความรุนแรงไป

สถานการณ์ในประเทศไทยขณะนี้คนน้อยนิดหยิบมือเดียวกำลังก่อความรุนแรงลอบฆ่าผู้บริสุทธิ์ และแอบซ่อนแฝงเร้น ยังไม่สามารถปราบปรามจับกุมให้หมดไปได้ คนไทยทั้งประเทศควรแสดงมหาประชามติปฏิเสธความรุนแรง นายกรัฐมนตรีและประธานองคมนตรีก็ควรเข้าร่วมกับขบวนการจับมือปฏิเสธความรุนแรงครั้งนี้ด้วย การยืนจับมือกันทั้งประเทศทำได้โดยเสียค่าใช้จ่ายน้อย ไม่กีดขวางการจราจร ถ้าทำได้ครอบคลุมทั้งประเทศอาจได้รับการบันทึกในกินเนสส์บุ๊กว่าเป็นการรวมตัวของคนจำนวนมากที่สุดในการปฏิเสธความรุนแรง วิธีการเดียวกันนี้อาจใช้สร้างจิตสำนึกที่ดีงามอื่นๆ อีกต่อไป

(2) ส่งเสริมการเคลื่อนไหวของภาคีเครือข่ายองค์กรมุสลิมเพื่อสันติภาพ ศาสนาอิสลามเป็นศาสนาแห่งสันติภาพ มีผู้พยายามสร้างให้เกิดความเข้าใจผิดๆ ว่า คนมุสลิมนิยมความรุนแรง รัฐบาลควรส่งเสริมการเคลื่อนไหวของภาคีเครือข่ายองค์กรมุสลิมเพื่อสันติภาพ ทั้งองค์กรภายในประเทศ และองค์กรต่างประเทศ อย่างองค์กร OIC (Organization for Islamic Conference) ที่ส่งผู้แทนมาศึกษาสถานการณ์ในประเทศไทยเมื่อเร็วๆ นี้ ให้ประโยชน์มาก อีกทั้งเป็นโอกาสที่เพื่อนชาวมุสลิมทั้งหลายที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม จะรวมกันประกาศว่า อิสลามและมุสลิมนั้นดำรงอยู่ด้วยอุดมการณ์แห่งสันติภาพ

การแสดงอุดมการณ์อิสลามเพื่อสันติภาพอย่างเข้มข้น จะเข้าไปลดมิจฉาทิฐิของผู้ที่หลงใช้ความรุนแรง

(3) สร้างความเข้าใจและการเห็นคุณค่าความหลากหลายทางวัฒนธรรมอย่างกว้างขวาง ประเทศไทยเป็นที่อยู่ของคนไทยหลายเชื้อชาติและศาสนา ความเข้าใจและการเห็นคุณค่าของความหลากหลายทางวัฒนธรรม ทำให้อยู่ร่วมกันอย่างมีศักดิ์ศรีและสันติสุข ขจัดเงื่อนไขของความต้องการแยกดินแดน

(4) จัดให้มีการปรึกษาหารือร่วมกันอย่างจริงจังถึงรูปแบบการปกครองท้องถิ่นที่เหมาะสม อันจะยังให้เกิดความยุติธรรม ความเป็นธรรม ความสอดคล้องกับความหลากหลายทางวัฒนธรรม อันอยู่ในพระราชอาณาจักรเดียวกัน

การสร้างความหวังว่ามีทางสร้างสังคมที่ยุติธรรม เป็นธรรม และเคารพศักดิ์ศรีของความเป็นคนต่างวัฒนธรรม โดยสันติวิธี เป็นการสร้างเงื่อนไขที่สำคัญที่สุดในการวางอาวุธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยน่าจะเป็นผู้นำในเรื่องนี้เสียเอง รัฐบาลตั้งคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยเรื่องนี้ โดยมีกรรมการที่มาจากผู้นำท้องถิ่นร่วมด้วยอย่างมีนัยยะสำคัญ

หวังว่ารัฐบาลจะให้ความสนใจและคิดยุทธศาสตร์ สร้างเงื่อนไขการวางอาวุธในเวลาอันรวดเร็ว ผู้ชำนาญทางยุทธศาสตร์อาจจะคิดยุทธศาสตร์ได้ดีกว่าเท่าที่ผู้เขียนเสนอ ขอให้ถือว่าเป็นข้อเสนอเบื้องต้น เพื่อให้เพื่อนคนไทยเข้าใจความสำคัญของยุทธศาสตร์ สร้างเงื่อนไขการวางอาวุธ และเข้ามามีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง เพื่อยุติความรุนแรงอันน่าสลดสังเวชลงให้ได้ในเร็ววัน

หน้า 7