อนุวัฒน์ ชลไพศาล  สถาบันพัฒนาการศึกษาเศรษฐศาสตร์   มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์  anuwat@dpu.ac.th  วันที่  28 ตุลาคม 2547  (ลงพิมพ์ ประชาชาติธุรกิจ  วันที่ 18 พฤศจิกายน 2547)

นิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” (Financial & Development: F&D) ปรากฏสู่บรรณพิภพครั้งแรก ในเดือนมิถุนายน 1964 ปัจจุบันนิตยสารฉบับนี้มีอายุครบ 40 ปี

ผมมีโอกาสติดตามอ่านบทความจากคอลัมน์ต่าง ๆ ในนิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” ด้วยความตื่นเต้นเป็นครั้งแรกในต้นปี 2003 เนื่องจากภารกิจด้านงานวิจัย

นิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” เป็นหนึ่งในสิ่งตีพิมพ์ โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund: IMF) นอกเหนือจากบทสำรวจ (IMF Survey), บทความบุคลากร (IMF Staff Papers), สรุปผลงานวิจัย (IMF Research Bulletin), บทความวิชาการ (IMF Working Papers), รายงานภาวะเศรษฐกิจของแต่ละประเทศ (IMF Country Reports), ประเด็นทางเศรษฐกิจ (IMF Economic Issues), และ ข้อถกเถียงเชิงนโยบาย (IMF Policy Discussions) โดย “การเงินและการพัฒนา” มีวาระออกเป็นราย 3 เดือน

จุดเริ่มต้นของ F&D

จุดเริ่มต้นของนิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” มาจากแนวคิดของ Frank J. Southard ขณะดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ ที่ต้องการออกนิตยสารเพื่ออธิบาย จุดมุ่งหมาย และกิจกรรมของกองทุนการเงินระหว่างประเทศต่อสาธารณชน

Southard เสนอขายแนวคิดดังกล่าวต่อทั้งบุคลากรในกองทุนการเงินระหว่างประเทศ และองค์กรน้องพี่อย่างธนาคารโลก (International Bank for Reconstruction and Development: IBRD) โดยบุคลากรในกองทุนการเงินระหว่างประเทศแสดงความเห็นด้วยในการออกนิตยสาร แต่ก็มีบุคลากรจำนวนไม่น้อยเห็นว่า “การเงินและการพัฒนา” ควรมุ่งอธิบายถึงกิจกรรมและความคิดเห็นของกองทุนการเงินระหว่างประเทศเพียงฝ่ายเดียว โดยไม่จำเป็นต้องร่วมกับธนาคารโลกในการออกนิตยสาร

อย่างไรก็ตาม Southard ยืนยันที่จะออกนิตยสารร่วมกับธนาคารโลก โดยส่งจดหมายเวียนภายในองค์กรเรียกร้องให้บุคลากรของกองทุนการเงินระหว่างประเทศเห็นถึงความจำเป็นดังกล่าว ทำให้ “การเงินการพัฒนา” ฉบับปฐมฤกษ์ในเดือนมิถุนายน 1964 มีชื่อว่า “กองทุน (การเงินระหว่างประเทศ) และ ธนาคาร (โลก) ปริทัศน์: การเงินและการพัฒนา” (The Fund and Bank Review: Finance and Development) โดยในนิตยสารฉบับแรก มีบทความที่เขียนร่วมกันของ Pierre-Paul Schweitzer ขณะดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ และ George W. Woods ขณะดำรงตำแหน่งประธานธนาคารโลก เป็นบทความนำ โดยทั้งสองอธิบายเป้าหมายของนิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” ในบทความดังกล่าวว่า

“เพื่ออธิบายภารกิจและกิจกรรมร่วมระหว่างกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลกต่อสาธารณชนในวงกว้าง”

“(แม้ว่า) ภารกิจขององค์กรจัดทำโดยผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขา... (ขณะที่) สาธารณชนจำนวนมากให้ความสนใจภารกิจดังกล่าว... นิตยสารต้องการให้ข้อมูลในภารกิจดังกล่าวแก่ผู้อ่านโดยทั่วไป”

ความดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า ทั้งกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลกต่างมีเป้าหมายเริ่มแรกต้องการให้ “การเงินและการพัฒนา” ไม่ใช่เอกสารทางการ หรือ นิตยสารวิชาการ ดังเช่น สิ่งตีพิมพ์อื่นของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ ที่เริ่มปรากฏในบรรณพิภพก่อนหน้าแล้ว

นิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” ฉบับปฐมฤกษ์พิมพ์จำนวน 20,000 เล่ม และตีพิมพ์ใน 3 ภาษา คือ ฝรั่งเศส สเปน และ อังกฤษ

พัฒนาการของ F&D

บรรณาธิการนิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” ฉบับภาษาอังกฤษมีทั้งสิ้น 7 คน คือ John D. Scott (1964-1981), Bahram Nowzad (1982-1989), Shuja Nawaz (1989-1992), Claire Liuksila (1993-1997) Ian McDonald (1997-2001) และ Laura Wallance (2001-ปัจจุบัน) โดยบรรณาธิการทั้งหมดเป็นบุคลากรของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ

“การเงินและการพัฒนา” มีพัฒนาการและบทความประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ดังนี้

ในปี 1966 “การเงินและการพัฒนา” เริ่มตีพิมพ์บทความในหัวข้อใหม่ ๆ อาทิ บทความว่าด้วยเรื่องการท่องเที่ยว การขนส่ง และ อุตสาหกรรม

ในฉบับประจำเดือนธันวาคมปีเดียวกัน “การเงินและการพัฒนา” ตีพิมพ์บทความของ Sundara Rajan ที่มีเนื้อหาวิพากษ์แนวนโยบายเรื่อง การเอื้อประโยชน์จากกำแพงภาษี (Preferential Tariffs) ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ โดย Rajan เสนอความเห็นว่า การเอื้อประโยชน์จากกำแพงภาษี อาจทำให้เกิดผลประโยชน์สุทธิที่เป็นบวก ในกรณีของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา บทความดังกล่าวเป็นบทความแรก ๆ ที่แสดงความเห็นเชิงวิพากษ์ต่อแนวนโยบายของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ ซึ่งขัดกับบทความใน “การเงินและการพัฒนา” ฉบับก่อน ๆ ที่ต่างเสนอความคิดเห็นคล้อยตามแนวนโยบายของกองทุนการเงินระหว่างประเทศเสียเป็นส่วนใหญ่

ช่วงระหว่างปี 1967 ถึง 1975 เป็นช่วงขาขึ้นของ “การเงินและการพัฒนา” มีการเพิ่มจำนวนพิมพ์ถึง 85,000 ฉบับ ทำคอลัมน์จดหมายแสดงความเห็นจากผู้อ่าน และ นิตยสารบางฉบับมีบทความจำนวนมาก ทำให้นิตยสารเพิ่มความหนามากเป็นประวัติการณ์ถึง 76 หน้า (ฉบับประจำเดือน มีนาคม 1968)

ช่วงปี 1970 “การเงินและการพัฒนา” ขยายพรมแดนภาษาโดยเริ่มพิมพ์นิตยสารในฉบับภาษาเยอรมันและโปรตุกีส และปี 1975 มีการตีพิมพ์นิตยสารในภาษาจีน

Bahram Nowzad เข้าทำหน้าที่บรรณาธิการฉบับแรกในเดือนมิถุนายน 1982 โดย Nowzad มีแนวนโยบายเปิดรับต้นฉบับจาก “คนนอก” กองทุนการเงินระหว่างประเทศ และ ธนาคารโลก ซึ่งขัดกับธรรมเนียมเดิมที่บทความใน “การเงินและการพัฒนา” ทั้งหมดเขียนโดย “คนใน” กองทุนการเงินระหว่างประเทศ และ ธนาคารโลก

แนวนโยบายของ Nowzad ทำให้ผู้อ่านได้อ่านบทความประวัติศาสตร์จากทั้ง Nicholas Kaldor ขณะดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์เกียรติคุณ (Emeritus Professor) ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดส์ ในบทความวิจารณ์ข้อจำกัดของแนวนโยบายการลดค่าเงินต่อการปรับตัวของดุลการชำระเงินระหว่างประเทศ (ฉบับประจำเดือน มิถุนายน 1983)

Jagdish Bhagwati แห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ในบทความที่เสนอมุมมองต่อการเจรจาต่อรองของการค้าโลกในอนาคต

Max Corden ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย (Australian National University) ในบทความว่าด้วย ความสัมพันธ์ระหว่างการปกป้องอุตสาหกรรมภายในประเทศ ระบบอัตราแลกเปลี่ยน และ นโยบายเศรษฐกิจมหภาค

บทความวิวาทะระหว่างบรรณาธิการ Bahram Nowzad และ Tony Killick ขณะดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถาบันการพัฒนาระหว่างประเทศแห่งลอนดอน (Director of the Overseas Development Institute in London) ในประเด็นเรื่อง ความเหมาะสมในแนวนโยบายของกองทุนการเงินระหว่างประเทศในทศวรรษ 1980

ในทศวรรษ 1990 “การเงินและการพัฒนา” เริ่มปรากฏบทความเสนอประเด็นทางเศรษฐกิจใหม่ ๆ อาทิ เรื่องสิ่งแวดล้อม สถานะของผู้หญิงในการพัฒนา การเจรจาการค้าโลกรอบอุรุกวัย (Uruguay Round) และเริ่มมีคอลัมน์ที่เสนอวิวาทะระหว่างผู้เขียน 2 คนในเรื่องเดียวกัน (ผู้อ่านคงคุ้นเคยกับคอลัมน์ลักษณะนี้ในนิตยสารคดี และปัจจุบันประชาชาติธุรกิจก็เสนอคอลัมน์ “มองซ้าย มองขวา” โดยความตื่นเต้นอยู่ที่การเสนอมุมมองที่ต่างกัน ในเรื่องเดียวกัน ของผู้เขียน 2 คน คือ ปกป้อง จันวิทย์ และ ภาวิน ศิริประภานุกูล)

ในปี 1997 เกิดเรื่องไม่คาดฝันเมื่อ ธนาคารโลก ขอถอนตัวจากการรับผิดชอบตีพิมพ์นิตยสารร่วมกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ เนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณ ทำให้เกิดความคิดในกองทุนการเงินระหว่างประเทศว่า จะล้มเลิกการผลิต “การเงินและการพัฒนา” มีการเปิดอภิปรายเรื่องดังกล่าวภายในองค์กร แต่ท้ายที่สุด “การเงินและการพัฒนา” ก็รอดชีวิตด้วยเสียงสนับสนุนหลักจาก Stanley Fischer โดย Fischer เสนอให้ “การเงินและการพัฒนา” ยกเลิกการพิมพ์ฉบับภาษาเยอรมันและโปรตุกีสเพื่อลดต้นทุน และปรับเปลี่ยนรูปลักษณ์ของนิตยสารใหม่ อาทิ เพิ่มสีจากเดิม 2 สี เป็น 4 สี เพิ่มภาพประกอบบทความ โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศจัดจ้างบริษัทในนิวยอร์ก เพื่อเป็นตัวแทนขายโฆษณาให้แก่นิตยสาร

การรอดชีวิตของ “การเงินและการพัฒนา” ในปี 1997 ทำให้เกิด “การเงินและการพัฒนา” ฉบับประวัติศาสตร์ในเวลาต่อมา อาทิ ฉบับเดือนมิถุนายน 1998 เสนอเรื่อง วิกฤติการณ์ในเอเชีย (Asian Crisis) เป็นเรื่องเด่นประจำฉบับ เนื้อหาของบทความในฉบับนี้แสดงทัศนะของสมาชิกกองทุนการเงินระหว่างประเทศ และ ธนาคารโลก อาทิ Stanley Fischer, Guillermo Ortiz และ John Lipsky ต่อวิกฤติการณ์ในเอเชีย

F&D ในปัจจุบัน

ปัจจุบัน “การเงินและการพัฒนา” เป็นหนึ่งในนิตยสาร (หายาก) ที่ผู้อ่านสามารถ Download เนื้อหาทั้งหมดจากเว็บไซด์ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ โดยพื้นที่ของนิตยสารในปัจจุบันจัดแบ่งออกเป็น 11 ส่วน คือ จดหมายจากบรรณาธิการ, จดหมายถึงบรรณาธิการ, สรุปสารงานวิจัยของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (In Brief), ประเด็นการพัฒนา (Development Issues), ผู้คนในแวดวงเศรษฐศาสตร์ (People in Economics), บทความวิวาทะ (Point-Counterpoint), คืนสู่พื้นฐาน (Back to Basics) เสนอประเด็นถกเถียงพื้นฐานในวงการเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ, แนะนำหนังสือ (Book Reviews), มองประเทศ (Country Focus), คุยเปิดอก (Straight Talk) เสนอบทสัมภาษณ์ผู้อำนวยการฝ่ายงานวิจัยของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ โดยมี Kenneth Rogoff เป็นผู้อำนวยการคนแรก ส่วนผู้อำนวยการคนปัจจุบันคือ Raghuram Rajan นักเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอดิเลด (University of Adelaide) ในออสเตรเลีย และ เรื่องเด่นประจำฉบับ (Cover Story)

“การเงินและการพัฒนา” ฉบับล่าสุด ประจำเดือนกันยายนนี้ มีเรื่องเด่นประจำฉบับที่น่าสนใจคือ วาระครบรอบ 60 ปี ของการก่อตั้งกองทุนการเงินระหว่างประเทศ ซึ่งผมอยากนำมาคุยกับท่านผู้อ่านในภายหน้า

หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความได้จาก Ian S. McDonald “40 Years On” Finance & Development, June 2004, pp. 47-51. ผู้สนใจนิตยสาร “การเงินและการพัฒนา” สามารถติดตามจาก http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/