ฝรั่งมองไทย  ไมเคิล ไรท  มติชนรายสัปดาห์  วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547 ปีที่ 25 ฉบับที่ 1267

ความนำ

ในมติชนสุดสัปดาห์ฉบับ 1266 (19-25 พฤศจิกายน 2547) ผมได้พยายามวิเคราะห์ความล้มเหลวของสังคมนิยมและความผิดพลาดของประชาธิปไตยในโลกปัจจุบันตามหลักของ Matthew Stewart ในหนังสือ The Truth about Everything...

ท่านว่า ปรัชญาตะวันตกเดินผิดพลาดตั้งแต่ต้นโดยพิจารณาวัตถุภูมิ (Material World) ปะปน กับจิตภูมิ (Spiritual World) หรือสมมุติภูมิ (Ideal World) ว่าอีกนัยนักปราชญ์โดยทั่วไปพยายามศึกษาสิ่งนอกเหนือวัตถุ (Metaphysics) เหมือนกับว่ามันเป็นวิชาฟิสิกส์ (Physics), ซึ่งย่อมใช้งานไม่ได้

ยิ่งเมื่อนักคิดทางการเมือง (ทั้งซ้ายและขวา) นำปรัชญาสับสนเช่นนี้มาใช้ในภาคปฏิบัติ, ก็ย่อมเกิดความขัดแย้งและความไม่พอใจ

ปัจจุบันนี้เราทุกคนเป็นพยานมองเห็นความล้มเหลวของสังคมนิยม (จริงหรือเทียม ?) ในจีนและโซเวียต, พร้อมทั้งการบ่อนทำลายประชาธิปไตย ในสหรัฐ บริษัทน้ำมันสนับสนุนโดยคนคลั่งศาสนาคริสต์ ได้ยึดอำนาจเบ็ดเสร็จ

ในอังกฤษ พรรคแรงงาน (Labour) ดำเนินนโยบายขวาจัดและสยบต่อนโยบายต่างประเทศของสหรัฐ ในเมืองไทย รัฐบาล ทรท. ประหัตประหารประชาชนชาวไทยในปักษ์ใต้เยี่ยงผักปลา "เป็นการผิดพลาด" (By mistake. Wow ! Sorry about that !)

หลังนายบุช (องค์ที่ 2) ชนะการเลือกตั้งครั้งที่สอง นาย Frank Pastore (เจ้าภาพรายการสนทนาคริสต์ธรรม, สถานีวิทยุ KKLA, Los Angeles) เขียนบทความลง น.ส.พ. Los Angeles Times (ดู Nation, 10 Nov.) ว่า

"ชาวคริสต์, ทั้งในการเมืองและการเผยแผ่ศาสนา, ไม่ได้ต่อต้านมนุษย์หรือโลก แต่เราต่อต้านมิจฉาทิฐิที่ผูกคนดีให้เป็นทาส (ในต้นเดือนนี้) ประเทศชาติได้ขับไสลัทธิเสรีนิยมเพราะเสรีนิยมถูกครอบครองโดยฝ่ายซ้ายเสียแล้ว, เราจึงต้องช่วยชาวพรรคประชาธิปัตย์ที่ต้องการเสรีภาพจริงๆ ให้พ้นจากอุดมการณ์บาปนี้ ...

"ฝ่ายซ้ายหลอกลวงด้วยยาพิษ, ยาวิเศษ, ที่พันออกมาจากสถาบันอุดมศึกษา, ฮอลลีวู้ด, และสื่อมวลชนเก่า มันถุยน้ำลายใส่ศีลธรรม, ค่านิยมและประเพณีดีงามที่เราถือว่าศักดิ์สิทธิ์ :- พระผู้เป็นเจ้า, สถาบันครอบครัว และประเทศชาติ ...

"บัดนี้ ประเทศชาติได้ปฏิเสธฝ่ายซ้ายและความมุ่งหวังของมันด้วยเสียงสนั่น เราไม่ต้องการเป็นชาวยุโรป เราไม่ต้องการเป็นสังคมนิยม เราไม่ต้องการเป็นโลกิยะ (Secular) เราเป็นข้อยกเว้น (Exceptional) เราเป็นหนึ่งเดียวไม่เหมือนใคร (Unique) เราเป็นพลังแห่งความดีที่ใหญ่ที่สุดในโลก, ไม่ว่าฝ่ายซ้าย, ผู้ก่อการร้าย หรือสหประชาชาติ จะอ้างอิงอย่างไร

ด้วยเหตุเหล่านี้เราจึงเป็นความหวังอันยิ่งใหญ่และสุดท้ายในโลกสำหรับเสรีภาพ"

ว้าว !

ทั้งหมดนี้หมายความว่า ฝ่ายขวาชนะขาดหรือ ? ฝ่ายขวาตั้งบนพื้นฐานปรัชญาที่เที่ยงแท้ไม่โยกเยก ?

ผมไม่เชื่อ

จุดอ่อนของฝ่ายขวา

ความคิดของการเมืองฝ่ายขวาจัดสมัยปัจจุบันไม่มีอะไรใหม่, หากตั้งบนฐานเก่าที่มีความขัดแย้งกันภายใน ความคิดของฝ่ายขวาใหม่ประกอบด้วยทุนนิยม (วัตถุนิยม 100%) ผนวกกับความกลัวและความเพ้อฝันของคนคลั่งศาสนาและคนบ้าชาติ (จิตนิยม 100%)

นี่ไม่ใช่วิถีสู่ความเข้าใจชัดแจ้งหรือการสร้างสันติภาพและความมั่นคงปลอดภัย, หากเป็นความกำกวมที่จะนำไปสู่ความพินาศ ว่าอีกนัยหนึ่ง, "ปรัชญา" กำกวมของฝ่ายขวาใหม่คือสูตรประสมวัตถุระเบิด

ขอย้อนกลับไปดูลัทธิฝ่ายขวาจีนเก่าสมัยก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 พรรคนาซีของเยอรมัน, พรรคฟาของอิตาลีและฝ่ายทหารของญี่ปุ่น, ล้วนอ้างว่าตนเป็น "สังคมชาตินิยม" (Nationalist Socialist) แต่ที่แท้เป็นทุนนิยมประสมกับความเพ้อฝันคลั่งชาติ ว่าอีกนัยเป็นการประสมวัตถุนิยมกับจิตนิยม

แล้วทำไมฝ่ายอักษะ (เยอรมัน, อิตาลี, ญี่ปุ่น) จึงแพ้ฝ่ายสัมพันธมิตร (จีน, โซเวียต, อังกฤษ, อเมริกา) ? อย่านึกเลยว่าสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นเรื่องขาว-ดำ มันมีหลายชั้นหลายแง่

ชั้นพื้นฐานกลุ่มเมืองอุตสาหกรรมใหม่ (เยอรมัน, อิตาลี และญี่ปุ่น) มุ่งจะยึดอำนาจ และแหล่งทรัพยากรจากจักรวรรดิเจ้าเก่า (อังกฤษ), ซึ่งตามแนวคิดวัตถุนิยม น่าจะทำได้เพราะอังกฤษกำลังชราภาพกระดูกเปราะ แต่แล้วความคลั่งชาติ (จิตนิยม) มาแทรก

เยอรมันบุกโซเวียต (ทั้งๆ ที่พึ่งทำสนธิสัญญาใหม่), และญี่ปุ่นที่ปราบจีนแผ่นดินใหญ่ไม่อยู่เสือกบอมบ์ Pearl Harbour ดึงสหรัฐเข้ามาเป็นศัตรู

ในปี 1946 ญี่ปุ่น, อังกฤษ, เยอรมัน และรัสเซีย ต่างเป็นเถ้าเป็นถ่านและเมืองจีนเป็นจลาจล เหลือแต่สหรัฐเท่านั้นที่เป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ, การเมืองและทหาร

หลายท่านอาจจะสรุปว่า ฝ่ายอักษะพ่ายแพ้ต่ออำนาจอุตสาหกรรมยุทโธปกรณ์ของสหรัฐ, ผนวกกับความกล้าสู่ของจีน, โซเวียตและจักรวรรดิอังกฤษ เรื่องนี้เป็นความจริงที่เถียงไม่ขึ้น, แต่ผมอยากเสนอว่า ฝ่ายอักษะฉิบหายในที่สุดเพราะหลงยึดถือปรัชญาพิการตั้งแต่ต้น

กลับมาหาปัจจุบัน, จะเห็นว่า ฝ่ายขวาจัดใหม่ทั่วโลกมีส่วนคล้ายกับกลุ่มประเทศอักษะเมื่อ 70-80 ปีก่อน นั่นคือ ยึดแน่นกับปรัชญาพิการประกอบด้วยวัตถุนิยม (ทุนและยุทโธปกรณ์) เจือปนกับจิตนิยม (พระผู้เป็นเจ้าและชาติ)

ด้วยปรัชญาเลอะเทอะดังกล่าวผู้นำสมัยใหม่ (ทั้งผู้นำประเทศและผู้นำกลุ่มที่ไม่ใช่ประเทศ) สามารถก่อเหตุการณ์มหัศจรรย์ได้, เช่น ถล่มตึก W.T.C., บุกทำลายอิรักและทำอนาจารผู้ต้องสงสัยในคุกอัลกราอีบ, และฆ่าชาวตากใบเป็นเบืออย่างโหดที่สุด

ผมมองไม่เห็นทางที่ฝ่ายขวาใหม่นี้จะประสารแผลของโลกหรือทำอะไรให้ชีวิตชาวโลกดีขึ้น

ในทางตรงข้าม ดูเหมือนนายบุชและสมุนมุ่งหมายจะพาโลกสู่สงครามประลัยโลก (Armageddon ที่ทำนายไว้ในคัมภีร์พระวิวรณ์)

แล้วเสียงคัดค้านหายไปไหน ?

ในสหรัฐ สื่อมวลชนส่วนใหญ่ถูกบรรษัทน้ำมันซื้อไป, และฝ่ายเสรีนิยม (Liborals) ถูกฝ่ายคริสต์คลั่งศาสนา (Christian Right) ตราหน้าว่าเป็นฝ่ายซ้าย (Communists)

อังกฤษไม่ต้องพูดถึงหรอก ใครๆ ก็รู้ว่า นายโทนี่ แบลร์ (พรรคสังคมนิยม) เป็นเพียง นางมาร์กาเรต แทตเชอร์ (พรรคอนุรักษนิยม) แต่งตัวแปลงเพศ (Margaret Thatcher in drag)

ด้านโลกมุสลิมผมไม่กล้าพูดถึง เพราะไม่รู้ว่าเขาแบ่งกันและขัดแย้งกันอย่างไร

เมืองไทยโชคดีที่ยังมีเสียงปัญญาชนคัดค้าน, เช่น หมอประเวศ, ท่านสุลักษณ์, อ.ธีรยุทธ และ ท่านเกษียร ฯลฯ, แต่ไม่เห็น "ท่านผู้นำ" จะสนใจฟังเสียงประการใด

ดูเหมือนกับว่า นายกฯ ทักษิณหลงปรัชญาจนยินดีพาเมืองไทยไปสู่ความพินาศ, โดยเต้นตามเพลง Hitler, Mussolini, Tojo, Phibul Songkhram, Bush และ Blair

แล้วใครจะคัดค้านหรือยับยั้งท่านได้ ?

ผมหมดปัญญา

หน้า 71