| หน้าแรก | บทความ | Down Load | เชื่อมโยง | |
| บทความปี 2004 p1 | บทความปี 2003 p2 | บทความปี 2003 p1 | บทความปี 2002 |
ตะลึง! หนี้เพิ่ม 149,069 บาทต่อครอบครัว
มติชนรายวัน วันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2547 ปีที่ 27 ฉบับที่ 9691
การสำรวจภาวะการครองชีพของข้าราชการพลเรือนสามัญ พ.ศ. 2547
สำนักงานสถิติแห่งชาติ ได้ทำการสำรวจภาวะการครองชีพของข้าราชการพลเรือนสามัญ พ.ศ.2547 ซึ่งเป็นการจัดทำครั้งที่ 8 ครั้งแรกได้จัดทำในปี 2532 และครั้งสุดท้ายในปี 2544 โดยจัดทำต่อเนื่องทุก 2 ปี เพื่อให้สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน นำข้อมูลที่ได้ไปใช้เป็นแนวทางประกอบการพิจารณากำหนดนโยบายของรัฐเกี่ยวกับเงินเดือน และค่าตอบแทนให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจ โดยสอบถามเฉพาะข้าราชการพลเรือนสามัญในสังกัด ก.พ. ระดับ 1-10 ทั่วประเทศ ประมาณ 12,095 ราย จากการสำรวจสรุปผลได้ดังนี้
1) ลักษณะที่สำคัญของข้าราชการ
ในปี 2547 จำนวนข้าราชการพลเรือนสามัญ ระดับ 1-10 ทั่วประเทศ มีประมาณ 3.8 แสนคน ในจำนวนนี้ประมาณครึ่งหนึ่ง(ร้อยละ 50.6) เป็นข้าราชการระดับ 3-5 รองลงมาคือ ระดับ 6-8 ร้อยละ 45.7 ระดับ 1-2 ร้อยละ 2.8 และข้าราชการระดับ 9-10 มีเพียงร้อยละ 0.9 โดยพบว่าข้าราชการดังกล่าวมีอายุเฉลี่ย 39.9 ปี และมีอายุราชการเฉลี่ย 15.6 ปี มีจำนวนสมาชิกเฉลี่ยครอบครัวละ 3.1 คน ซึ่งในจำนวนนี้เป็นผู้ทำงานมีรายได้ 1.5 คน นอกจากนี้ พบว่าครอบครัวข้าราชการยังมีผู้ที่อยู่ในความอุปการะเลี้ยงดู เฉลี่ยครอบครัวละ 2.1 คน
เมื่อพิจารณารายได้และค่าใช้จ่าย(ไม่รวมค่าใช้จ่ายเพื่อการสะสมทุนและเงินออม) ของข้าราชการระดับ 1-10 ทั่วประเทศ พบว่าครอบครัวข้าราชการมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 85.4 ของรายได้ทั้งสิ้น มีครอบครัวข้าราชการระดับ 1-2 เพียงกลุ่มเดียวเท่านั้นที่มีรายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่าย กล่าวคือ มีการใช้จ่ายมากกว่ารายได้ ถึงร้อยละ 13.6 ในขณะที่ครอบครัวข้าราชการระดับ 9-10 มีสัดส่วนของค่าใช้จ่ายต่อรายได้ต่ำกว่าระดับอื่น คือร้อยละ 67.7
เมื่อพิจารณาหนี้สินของครอบครัวข้าราชการ พบว่าข้าราชการร้อยละ 81.6 มีหนี้สิน มีจำนวนเงินที่เป็นหนี้ทั้งสิ้น 152,515 ล้านบาท หรือเฉลี่ย 492,253 บาทต่อครอบครัวที่เป็นหนี้ โดยพบว่าข้าราชการระดับ 3-5 มีสัดส่วนของผู้ที่เป็นหนี้มากที่สุด(ร้อยละ 83.2) รองลงมาคือ ระดับ 6-8(ร้อยละ 81.0) ระดับ 1-2(ร้อยละ 75.1) และระดับ 9-10(ร้อยละ 41.6) ตามลำดับ เมื่อพิจารณาจำนวนเงินที่เป็นหนี้ พบว่ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามระดับตำแหน่งที่สูงขึ้น กล่าวคือ จาก 143,695 บาทต่อครอบครัวที่เป็นหนี้ ในข้าราชการระดับ 1-2 เป็น 1,197,444 บาทต่อครอบครัวที่เป็นหนี้ ในข้าราชการระดับ 9-10
ข้อสังเกต : เมื่อเปรียบเทียบ หนี้สินของครอบครัวข้าราชการ ในปี 2544 กับ 2547 พบว่า ในปี 2544 ข้าราชการร้อยละ 76.8 มีหนี้สิน เฉลี่ยครอบครัวละ 343,184 บาท และในปี 2547 ข้าราชการร้อยละ 81.6 มีหนี้สิน เฉลี่ยครอบครัวละ 492,253 บาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.8 เฉลี่ยเพิ่มขึ้นครอบครัวละ 149,069 บาท
2) รายได้ของครอบครัวข้าราชการ
ในปี 2547 ครอบครัวข้าราชการระดับ 1-10 ทั่วประเทศ มีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 29,231 บาท โดยครอบครัวข้าราชการระดับ 1-2 มีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 9,176 บาท ในขณะที่ครอบครัวข้าราชการระดับ 9-10 มีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 94,262 บาท หรือประมาณ 10 เท่า ของรายได้ของครอบครัวข้าราชการระดับ 1-2 เมื่อพิจารณาตามประเภทของรายได้ พบว่ารายได้ส่วนใหญ่ของครอบครัวข้าราชการ(ร้อยละ 78.7)มาจากเงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ และเงินประจำตำแหน่ง โดยได้รับสวัสดิการ(เช่น ค่าเช่าบ้าน ค่ายาและค่ารักษาพยาบาล และค่าเล่าเรียน เป็นต้น) และค่าเบี้ยประชุม/ค่าล่วงเวลาอีกร้อยละ 4.5 และ 1.4 ตามลำดับ สำหรับรายได้จากการประกอบอาชีพอื่นมีน้อยมาก กล่าวคือ มีรายได้จากการประกอบธุรกิจส่วนตัว ร้อยละ 7.7 และจากการให้เช่าทรัพย์สิน ร้อยละ 1.3 ตามลำดับ และนอกจากนี้ ยังมีรายได้จากแหล่งอื่นๆ อีกไม่มากนัก เช่น ดอกเบี้ย(ร้อยละ 2.8) และเงินโบนัส/ค่าทิป(ร้อยละ 2.4) เป็นต้น
3) ค่าใช้จ่ายของครอบครัวข้าราชการ
ครอบครัวข้าราชการระดับ 1-10 ทั่วประเทศ มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเดือนละ 24,970 บาท(ไม่รวมค่าใช้จ่ายเพื่อการสะสมทุนและเงินออม เช่น ค่าผ่อนชำระบ้านและ/หรือที่ดิน ค่าเบี้ยประกันชีวิตประเภทสะสมทรัพย์ เป็นต้น) เมื่อพิจารณาตามประเภทของค่าใช้จ่าย พบว่า ร้อยละ 23.6 เป็นค่าอาหารและเครื่องดื่ม รองลงมา ได้แก่ ค่าซื้อยานพาหนะ เครื่องเรือนและเครื่องใช้ เครื่องคอมพิวเตอร์ และโทรศัพท์เคลื่อนที่(ร้อยละ 17.8 ) สำหรับค่าที่อยู่อาศัย ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับยานพาหนะและการเดินทาง และค่าใช้จ่ายอื่นๆ (ได้แก่ ค่าของใช้และบริการส่วนบุคคล ค่าภาษี ดอกเบี้ยเงินกู้ ฯลฯ) มีการใช้จ่ายในสัดส่วนที่เท่ากัน คือร้อยละ 11.1 นอกจากนี้ ครอบครัวข้าราชการยังใช้จ่ายเกี่ยวกับการศึกษา การบันเทิงและการอ่าน ค่ายาและค่ารักษาพยาบาล ร้อยละ 9.9, 4.4 และ 3.4 ตามลำดับ
เมื่อพิจารณาตามกลุ่มระดับตำแหน่ง พบว่า ค่าใช้จ่ายของครอบครัวข้าราชการมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ตามระดับตำแหน่งที่สูงขึ้น และมีข้อสังเกตว่า ครอบครัวข้าราชการระดับ 1-2 มีสัดส่วนค่าอาหารและเครื่องดื่มสูงที่สุด คิดเป็นร้อยละ 28.1 ของค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น ในขณะที่ครอบครัวข้าราชการระดับ 9-10 มีสัดส่วนดังกล่าวต่ำที่สุด คือ ร้อยละ 18.0 และในทางกลับกัน พบว่า ครอบครัวข้าราชการระดับ 9 -10 มีค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการศึกษาสูงสุด(ร้อยละ 15.1) ขณะที่ครอบครัวข้าราชการระดับ 1-2 มีสัดส่วนต่ำสุด(ร้อยละ 6.6 ) สำหรับค่าซื้อยานพาหนะ เครื่องเรือนและเครื่องใช้ เครื่องคอมพิวเตอร์ และโทรศัพท์เคลื่อนที่ จะสูงมากในระดับ 3-5 และระดับ 6-8 คือร้อยละ 19.3 และ 16.9 ตามลำดับ
4) รายจ่ายเพื่อการสะสมทุนและเงินออม
นอกจากค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับสินค้าและบริการ รวมทั้งอาหารและเครื่องดื่มแล้ว ครอบครัวของข้าราชการยังมีรายจ่ายเพื่อการสะสมทุนและเงินออมเฉลี่ย 4,541 บาท/ครอบครัว ซึ่งในจำนวนนี้ เกือบครึ่งหนึ่ง(ร้อยละ 47) เป็นค่าผ่อนชำระบ้านและที่ดิน โดยมีสัดส่วนค่อนข้างสูงในครอบครัวข้าราชการระดับ 3-8 ในขณะที่ครอบครัวข้าราชการระดับ 9-10 มีสัดส่วนของเงินออมประเภทต่างๆ และค่าซื้อหุ้น/หลักทรัพย์ ซื้อพันธบัตร สูงถึงร้อยละ 51
เปรียบเทียบ หนี้สินของครอบครัวข้าราชการ ในปี 2544 กับ 2547
@ หนี้สิน รวมทุกระดับ
- ปี 2544 ข้าราชการร้อยละ 76.8 มีหนี้สิน เฉลี่ยครอบครัวละ 343,184 บาท
- ปี 2547 ข้าราชการร้อยละ 81.6 มีหนี้สิน เฉลี่ยครอบครัวละ 492,253 บาท