ดร.ทัศนีย์ อิทธิชัย   กรุงเทพธุรกิจ  วันที่ 27 มีนาคม 2547

องค์ประกอบของการจัดการการท่องเที่ยว ประกอบด้วยปัจจัยสำคัญ 2 ส่วน คือ อุปสงค์และอุปทานทางการท่องเที่ยว

อุปสงค์ทางการท่องเที่ยว หมายถึง ตลาดนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศและภายในประเทศ ซึ่งจะเป็นผู้ใช้ สิ่งอำนวยความสะดวก และบริการด้านการท่องเที่ยว

ส่วนอุปทานทางการท่องเที่ยว ประกอบด้วย แรงจูงใจและกิจกรรมการท่องเที่ยว ทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และลักษณะเฉพาะตัวบางอย่าง รวมถึงอาหารและที่พัก อันได้แก่ โรงแรม เกสต์เฮ้าส์ และที่พักแรมชนิดอื่นๆ และสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการต่างๆ ซึ่งดำเนินการโดยผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว

นอกจากนั้นอุปทานทางการท่องเที่ยวยังมีความหมายครอบคลุมไปถึง การวางแผนพัฒนาและการสนับสนุนของเจ้าหน้าที่ของรัฐ ทั้งระดับนโยบายและระดับปฏิบัติการ รวมถึงความร่วมมือร่วมใจของประชาชนเจ้าของพื้นที่

การจัดการอุปทานทางการท่องเที่ยวที่สำคัญ หมายถึง การจัดเตรียมสิ่งอำนวยความสะดวก และบริการเพื่อสนองความต้องการ ของนักท่องเที่ยว อาทิ การคมนาคมขนส่ง (ทางอากาศ ถนน ทางรถไฟ และทางน้ำ) น้ำประปา ไฟฟ้า และระบบโทรคมนาคม (โทรศัพท์ทางไกล และอินเทอร์เน็ต) การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม อย่างเป็นระบบ การยอมรับต่อนโยบาย และแผนพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวและการมีส่วนร่วมสำหรับประชาชนในพื้นที่ การเข้าใจถึงสภาพเศรษฐกิจ-สังคม ประเพณีและวัฒนธรรม ตลอดจนการคำนึงขีดความสามารถ ในการรองรับการท่องเที่ยว (Tourism Carrying Capacity) ของท้องถิ่น

การจัดการดูแลรักษาเป็นเรื่องจำเป็นที่ทุกฝ่ายจะต้องร่วมมือร่วมใจกัน ไม่ทำลายสภาพปัจจุบันให้สูญสลายไป เพียงเพราะเห็นแก่ผลประโยชน์ที่จะได้รับเพียงชั่วระยะเวลา และจะหมดสิ้นไปอย่างถาวร โดยให้ความสำคัญต่อมาตรการทางนิเวศวิทยา (Ecological Parameter) ทั้งทางด้านกายภาพ ผู้คนที่เกี่ยวข้อง รวมถึงมาตรการด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม

ในขณะเดียวกันก็จะต้องคงไว้ซึ่งผลประโยชน์ตอบแทน ต่อสังคมปัจจุบันที่มีความเข้าใจในกิจกรรม ตามความต้องการของนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่ม แต่ละเชื้อชาติ พร้อมไปกับที่ผู้ประกอบการจะต้องสรรค์สร้างกิจกรรม ที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสังคมรอบข้างให้น้อยที่สุด โดยเฉพาะบริเวณที่มีความอ่อนไหว และความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อรักษาสมดุลเหล่านั้นไว้

ความสำเร็จของการจัดการองค์กรให้ทำหน้าที่ดูแลรักษาทรัพยากรทางการท่องเที่ยว ทั้งแหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยวทางศิลปวัฒนธรรม/ประเพณี และแหล่งประวัติศาสตร์/โบราณสถาน/โบราณวัตถุ/ศาสนา ซึ่งจัดว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ (Eco- tourism) อันทรงคุณค่าซึ่งประเทศไทยของเรา น่าจะอยู่ที่การร่วมมือกัน ระหว่างภาครัฐและการมีส่วนร่วมของประชาชนเจ้าของพื้นที่

โดยเน้นถึงความโดดเด่นของการท่องเที่ยวที่พึ่งพาอาศัยชุมชน (Community Based Tourism) การสร้างจิตสำนึกให้ผู้คนในชุมชนตระหนักถึงความสำคัญ และความจำเป็นในการดำรงไว้ซึ่ง ทรัพยากรธรรมชาติ และศิลปวัฒนธรรมอันดีงามของท้องถิ่นตน โดยการทำให้การท่องเที่ยวมุ่งเน้นไปที่ผลที่จะเกิดแก่ชุมชน กระบวนการวางแผนและพัฒนา และจะนำไปสู่การตัดสินใจและการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวที่ครบถ้วนสมบูรณ์ ซึ่งจะนำมาซึ่งประโยชน์ตกแก่ชุมชนอย่างแท้จริง

เสถียรภาพของทรัพยากรทางการท่องเที่ยวก็จะเกิดขึ้นและคงอยู่ตลอดไป