โดย เกษียร เตชะพีระ  มติชนรายสัปดาห์  วันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2547 ปีที่ 24 ฉบับที่ 1232

นอกจากปัญหาเอกลักษณ์และปัญหาเสียงข้างมาก ปัญหาสำคัญอีกเรื่องของระบอบประชาธิปไตยก็คือสิทธิและความยุติธรรม

หากถามว่า: "การเมืองการปกครองในระบอบตัวแทนและประชาธิปไตย เป็นกลไกที่เอื้อต่อสิทธิและความยุติธรรมได้จริงหรือไม่?"

คำตอบมาตรฐานของระบอบประชาธิปไตยสมัยใหม่ก็คือ

รัฐที่ยุติธรรมคือรัฐที่เคารพเส้นสิทธิของประชาชนที่จำกัดอำนาจรัฐอยู่ และปฏิบัติพันธะหน้าที่ที่พึงมีต่อประชาชนตามสัญญาประชาคม อาทิ คุ้มครองความปลอดภัยและสวัสดิภาพในชีวิต ร่างกายและทรัพย์สินของประชาชน เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ในกรอบคำตอบใหญ่ดังกล่าว มีความหลากหลาย (variations) ของเนื้อหารายละเอียดที่แต่ละแนวคิดการเมืองให้ว่าความยุติธรรมอยู่ตรงไหน? ขึ้นกับว่าเส้นสิทธิถูกลากขึ้นที่ใดและมีลักษณะอย่างไร?

ว่ากันว่าโจทย์ประจำวิชารัฐศาสตร์คือ "ใครได้อะไร, เมื่อไหร่, อย่างไร?" ("Who gets what, when, how?" ตามข้อคิดของ Harold Lasswell, ค.ศ.1936) กล่าวอีกอย่างหนึ่งคือการเมืองเป็นเรื่องที่ว่าด้วย "การจัดสรรแจกแจงสิ่งมีค่าด้วยอำนาจทางการ" ("the authoritative allocation of value" ตามข้อคิดของ David Easton, ค.ศ.1979)