เดินสวนกระแส : กรุงเทพธุรกิจ  วันที่  25 กรกฎาคม 2546

การประกาศมาตรการ ผ่อนคลายระเบียบควบคุมแลกเปลี่ยนเงิน ของธนาคารแห่งประเทศไทย เมื่อวันพุธที่ผ่านมา สร้างความสั่นไหวให้ตลาดหุ้นทันที ขณะที่ตลาดตราสารหนี้แทบจะถล่มทลาย เพราะนักลงทุนไม่มั่นใจในผลกระทบที่เกิดขึ้น ระเบียบควบคุม แลกเปลี่ยนเงินที่ผ่อนคลาย แบงก์ชาติจะผ่อนปรน ให้ผู้ลงทุนสถาบัน 6 แห่ง สามารถลงทุนหลักทรัพย์ในต่างประเทศ 2 ประเภท คือ ตราสารหนี้ของคนไทยที่จำหน่ายในต่างประเทศก่อนวันที่ 1 ม.ค.46 ซึ่งสามารถซื้อคืนได้ไม่จำกัดจำนวน

และลงทุนในตราสารหนี้ของต่างประเทศที่ออกโดยรัฐบาลหรือรัฐวิสาหกิจ ซึ่งได้รับจัดอันดับความน่าเชื่อถือระดับ "ลงทุน ขึ้นไป วงเงินไม่เกิน 500 ล้านดอลลาร์ จากเดิมกำหนดไม่เกิน 50 ล้านดอลลาร์

นอกจากนั้นยังเปิดโอกาสให้คนไทย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนิติบุคคลส่งออกและนำเข้า ฝากเงินเข้าบัญชีในสกุลต่างประเทศ โดยขยายเวลาของภาระผูกพันจาก 3 เดือน เป็น 6 เดือน

เป้าหมายหลักของการผ่อนคลายกฎควบคุมแลกเปลี่ยนเงิน เพื่อลดสภาพคล่องที่ล้นระบบอยู่ประมาณ 8 แสนล้านบาท เป้าหมายรองคือ การดึงค่าเงินบาทไม่ให้แข็งตัวมากเกินไป ส่วนผลพวงที่ตามมาคือ ความสามารถในการส่งออกจะเพิ่มขึ้น

สภาพคล่องที่ล้นระบบประมาณ 8 แสนล้านบาท กำลังสร้างปัญหาหนักมากขึ้นทุกที โดยกลายเป็นแรงกดดันภาวะดอกเบี้ยให้ต่ำลง ซึ่งหากสภาพคล่องส่วนเกินยังสูงอยู่ อัตราดอกเบี้ยมีแนวโน้มที่จะลดลงอีก

ประชาชนผู้มีเงินออมจะได้รับผลกระทบมากขึ้น

และสภาพคล่องที่สูงเกินไป จะทำให้ราคาสินทรัพย์บางประเภทสูงเกินกว่าความเป็นจริง เพราะคนไม่รู้จะนำเงินไปใช้อะไร จึงนำมาซื้อสินทรัพย์ ซึ่งรวมถึงราคาหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ด้วย

เมื่อราคาสินทรัพย์พองโต จะทำให้ภาวะฟองสบู่ก่อตัวขึ้น

รัฐบาลจึงต้องหาทางเปิดทำนบ เพื่อระบายเงินที่ล้นระบบ

เมื่อสภาพคล่องลดลง แรงกดดันในการลดอัตราดอกเบี้ยจะคลี่คลาย ผู้ออมเงินจะไม่ถูกผลกระทบซ้ำเติม ราคาสินทรัพย์จะไม่สูงเกินไป ตลาดหุ้นจะไม่เกิดการเก็งกำไรที่ร้อนแรงมากเกินเหตุ

แต่สภาพคล่องจะถูกดูดซับ เพราะเงินไหลไปลงทุนต่างประเทศขนาดไหน ยังไม่อาจประเมินได้ และไม่อาจประเมินได้ว่า อัตราดอกเบี้ยจะปรับทิศทางสู้ขาขึ้นในอนาคตที่ไม่ไกลหรือไม่

ส่วนการเปิดโอกาสให้ผู้ส่งออก สามารถฝากเงินสกุลดอลลาร์ได้นานขึ้น จะทำให้ความต้องการบาทลดลง ค่าบาทจะไม่แข็งเกินไป จนแบงก์ชาติต้องออกแรงแทรกแซงเหมือนก่อนหน้า ขณะที่ผู้ส่งออกจะไม่ต้องกังวลกับความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนมากนัก

ค่าเงินบาทที่อ่อนลง ผู้ส่งออกที่ไม่ต้องพะวงกับตัวแปรอัตราแลกเปลี่ยนเหมือนก่อน จะส่งผลให้เกิดโอกาสในการส่งออกเพิ่มขึ้น

มาตรการของแบงก์ชาติ เป็นอีกหนึ่งความพยายามในการขับไล่สภาพคล่องที่ล้นระบบการเงิน หลังจากที่ความพยายามด้านอื่นในหลายปีที่ผ่านมา ยังไม่เห็นผลนัก เพราะคนก็ยังไม่ขนเงินออกจากแบงก์ เพื่อลงทุนด้านอื่น

การจับจ่ายแม้จะสูง แต่ก็สูงไม่มากพอที่จะฉุดสภาพคล่องให้ลดลง

การลงทุนใหม่ในภาคเอกชนก็ยังไม่สูง

สำหรับผลกระทบของมาตรการ ยังถือว่าไม่เห็นชัดนัก แต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นช่วงวันสองวันนี้คือ ผลกระทบจิตวิทยาการลงทุนในตลาดหุ้น และผลกระทบตลาดตราสารหนี้

ตลาดหุ้นเมื่อวันพุธทรุดตัวลง โดยนักลงทุนพากันเทขายหุ้น เนื่องจากค่าเงินบาทอ่อนตัวลง และประเมินว่า นักลงทุนต่างประเทศจะถอนเงินออก จึงชิงขายก่อน

ส่วนตลาดตราสารหนี้ เมื่อวานนี้มีความผันผวน เนื่องจากมีการเทขายพันธบัตรระยะยาวออก เพราะนักลงทุนคาดหมายว่า จะมีการย้ายเงินลงทุนจากพันธบัตรระยะยาวอายุ 10 ปี ซึ่งมีผลตอบแทนสูงกว่า

พันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปี ปัจจุบันมีผลตอบแทนประมาณ 2.7% ส่วนพันธบัตรระยะยาวของสหรัฐ มีผลตอบแทนสูงกว่า 4% ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่า เงินที่ลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลในระยะยาว จะถูกเคลื่อนย้ายออกไปลงทุนในพันธบัตรสหรัฐ

นักลงทุนจึงชิงขายพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปี กันฝุ่นตลบ จนราคาพันธบัตรทรุดลง

ผลของการผ่อนคลายการควบคุมแลกเปลี่ยนเงิน ระยะสั้นที่มองเห็น มีเพียงค่าเงิน ตลาดหุ้นและตลาดตราสารหนี้

สำหรับผลกระทบทางด้านอื่น อาจจะเร็วเกินไปที่จะคาดหมายและเร็วเกินไปที่จะคาดหวังว่า ปัญหาสภาพคล่องจะถูกดูดให้เหือดแห้งลงขนาดไหน

แต่อย่างน้อยก็ดีกว่าจะไม่ทำอะไรเสียเลย และปล่อยให้สภาพคล่องที่ล้นระบบ กลายเป็นชนวนฟองสบู่ โดยเฉพาะฟองสบู่ในตลาดหุ้น