ผาสุก พงษ์ไพจิตร มติชนรายวัน วันที่ 14 พฤษภาคม 2546

เมื่อเร็วๆ นี้ หนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่งลงข่าว นายกฯทักษิณประกาศว่า หากไทยจะมีกาสิโนถูกกฎหมาย ก็จะต้องเป็นแบบ “ลาสเวกัส” คือหรูหราอลังการ ใช้เงินลงทุนมหาศาลเป็นพันๆ ล้านบาท ไม่ใช่เป็นเพียงการปรับโฮเต็ล ที่มีอยู่แล้วมาเป็นกาสิโน แต่สร้างใหม่ให้เป็นศูนย์ความบันเทิงหลากชนิดไปเลย จุดประสงค์เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างประเทศ และเป็นส่วนหนึ่งของการสร้าเมืองไทยให้เป็นศูนย์กลางท่องเที่ยวภูมิภาคนี้

ใช่ กาสิโนที่ลาสเวกัสแต่ละแห่งไม่ว่าจะเป็น มิราจ เอ็มจีเอ็มแกรนด์ เซอร์คัส เซอร์คัส นิวยอร์ก-นิวยอร์ก หรือซีซ่าพาเลส ฯลฯ ล้วนแล้วแต่เป็นศูนย์กลางความบันเทิงหลากชนิด นอกจากจะมีบ่อนการพนันหลายประเภท พร้อมห้องเฉพาะสำหรับลูกค้าธรรมดา ลูกค้าพิเศษ ฯลฯ แต่ละแห่งจะมีโรงภาพยนตร์ โรงละคร สถานการแสดง ร้านอาหาร สวนสนุกสำหรับเด็ก (รอพ่อแม่ที่เล่นพนัน) บางแห่งมีสวนสัตว์ โรงแรม หลายๆ แห่งคิดค่าห้องพักราคาถูกมาก เพราะจุดประสงค์ใหญ่คือ ให้มาเล่นการพนัน และเสียค่าใช้จ่ายด้านการบันเทิงภายในคอมเพล็กซ์ที่จัดไว้อย่างเลิศหรูอลังการนั้น นักพนันสามารถเล่นพนันได้ 24 ชั่วโมง ลาสเวกันไม่มีเวลาหลับนอน ไฟจะสว่างทั่วเมืองเสมือนเวลากลางวัน

ที่อังกฤษ รัฐบาลประสงค์จะจำกัดการพนัน จึงให้เปิดกาสิโนเท่าที่จะรองรับนักพนันที่มีอยู่แล้ว มีการจำกัดจำนวนกาสิโน และห้ามโฆษณา แต่ที่ลาสเวกัส ปรัชญาคือ ส่งเสริมการเล่นพนันเป็นแหล่งรายได้สำคัญของรัฐ เนื่องจากลาสเวกัสเป็นทะเลทรายอยู่ห่างไกลจากที่อื่นๆ และชุมชนที่เกิดล้วนแล้วแต่ทำงานในสถานการพนัน หรือธุรกิจที่เกี่ยวโยงทั้งนั้น กาสิโนจึงเป็นแหล่งจ้างงาน และรายได้สำคัญมาก หากบริษัทสามารถผ่านกระบวนการคัดเลือกที่เข้มงวดไปได้ ก็จะได้รับใบอนุญาตให้เปิดได้ตลอดไป และจะสามารถโฆษณาได้เสมือนสินค้าประเภทหนึ่ง

กระบวนการขอใบอนุญาต อาจใช้เวลา 1-2 ปี โดยหน่วยงานควบคุมการพนัน จะตรวจสอบสถานะทางการเงิน ประวัติด้านอาชญากรรม และความโยงใยกับบุคคลต่างๆ ในวงการเมือง และอื่นๆ ของผู้ขอใบอนุญาตโดยละเอียด ผู้ขอจะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบเหล่านี้ทั้งหมดด้วย หากผ่านมาตรฐานการคัดเลือกที่เข้มงวดได้ ใบอนุญาตจะมีอายุตลอดชีพ จะถูกยึดใบอนุญาตต่อเมื่อโกงผู้เล่น โกงภาษี หรือยอมให้เยาวชนอายุต่ำกว่ากำหนดเข้าเล่นการพนันแล้วถูกจับได้ สำนักงานจะมีแหล่งรับข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการโกง และมีระบบตรวจสอบเรื่องภาษีที่เข้มงวด เนื่องจากรัฐเนวาดาพึ่งเงินรายได้จากภาษีพนันเป็นสำคัญ จึงควบคุมไม่ให้มีการพนันผิดกฎหมายอย่างเคร่งครัดด้วย

นโยบายเปิดเสรีกาสิโนของเนวาดา ประสบความสำเร็จมาก รัฐได้รายได้จากภาษีการพนันมากกว่าร้อยละ 40 ของรายได้มลรัฐทั้งหมด ธุรกิจการพนัน และอุตสาหกรรมต่อเนื่องเป็นแหล่งจ้างงาน และรายได้ของประชากรที่สำคัญยิ่ง ลักษณะพิเศษของลาสเวกัส และซึ่งเป็นปัจจัยเอื้อต่อความสำเร็จ คือ ลาสเวกัสเป็นทะเลทราย ใครๆ ไปลาสเวกัสเพื่อเล่นการพนัน หรือทำงานเกี่ยวโยงกับธุรกิจการพนันเท่านั้น ไม่มีสังคมอื่นๆ ของคนกลุ่มที่สาม จึงไม่มีกลุ่มคนที่จะถูกผลกระทบทางลบของการเล่นพนัน ทุกคนที่อยู่ลาสเวกัสล้วนแล้วแต่ได้ประโยชน์จากธุรกิจการพนัน นี่เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้นโยบายเปิดเสรีการพนัน ใช้ได้ผล และเนวาดา ก็ไม่ต้องควบคุมการโฆษณา เพราะคนที่ไปก็เป็นผู้ต้องการเล่นอยู่แล้ว

รัฐอื่นๆ (เช่นที่แอตเแลนติกซิตี้ รัฐนิวเจอร์ซีย์) ในสหรัฐ ที่เอาอย่างลาสเวกัส โดยให้มีกาสิโนเป็นชุมชนใหญ่ๆ ล้วนแล้วแต่พบความล้มเหลว หรือไม่ประสบความสำเร็จเท่า เพราะว่าผู้เล่นพนัน กลายเป็นผู้คนในชุมชนรอบๆ นั้นเอง และการใช้จ่ายเพื่อการเล่นพนันที่สูงขึ้น กลับไปทำให้เศรษฐกิจรอบๆ ซบเซาลง

นายกฯ ทักษิณอาจจะเดินมาถูกทางแล้ว เมื่อประกาศจะมีกาสิโนในสไตล์ลาสเวกัส แต่นี่ต้องหมายความว่า นายกฯ จะสามารถควบคุมให้กาสิโนของไทยปลอดจากกลุ่มองค์กรอาชญากรรมได้จริงๆ (ซึ่งหมายถึงว่า จะต้องควบคุมแก๊งของตำรวจได้ด้วย) นอกจากนั้น ยังต้องสามารถจัดเก็บภาษีการพนันได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย และกำจัดเจ้าของกาสิโน ที่ทำผิดกฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพเหมือนที่รัฐเนวาดา

แต่ผู้เขียนหวังว่า นายกฯ คงจะไม่เอาอย่างลาสเวกัส ในฐานะเป็นเมืองซึ่งทุ่มเททุกอย่างเพื่อการพนัน เราคงไม่อยากให้เมืองไทยเป็นเมืองการพนันเหมือนลาสเวกัสแน่ๆ ดังนั้น เราคงต้องมีมาตรการ และกฎเกณฑ์ที่รัดกุมในการคบคุมกาสิโน ที่ปฏิบัติได้ เพื่อกาสิโนจะไม่เป็นภัยกับผู้ที่ไม่ต้องการเล่นพนัน และไม่ต้องการให้สามี ภรรยา ตายาย และลูกหลาน ถูกดึงเข้าสู่บ่วงวงจรของการพนัน ซึ่องอาจจะเกิดขึ้นได้ง่ายๆ หากนำเอาระบบลาสเวกัสมาใช้ นี่อาจจะน้องหมายความว่า เราต้องมีโครงการต่อต้านความน่าพิสมัยของกาสิโนสไตล์ในเมืองไทย